რომის პაპმა ლეო XIV-მ ხელოვნური ინტელექტის (AI) მიმართ მკაცრი პოზიცია დააფიქსირა. მან ახალი ენციკლიკა, სახელწოდებით „Magnifica Humanitas“ („ბრწყინვალე კაცობრიობა“) წარადგინა. დოკუმენტის პრეზენტაციას ესწრებოდა კომპანია Anthropic-ის თანადამფუძნებელიც.

პაპის გზავნილი ერთმნიშვნელოვანია: ხელოვნური ინტელექტი უნდა „განიარაღდეს“. ლეო XIV აღიარებს, რომ ეს ტერმინი საკმაოდ რადიკალურია, თუმცა ის მიზანმიმართულად შეირჩა. ვატიკანის ლიდერის თქმით, კაცობრიობა იმ ეტაპზეა, როდესაც საჭიროა ყურადღების მიპყრობა და სინდისის გაღვიძება.

რა საფრთხეებზე საუბრობს ვატიკანი?

40 000-სიტყვიანი დოკუმენტი დეტალურად განიხილავს ტექნოლოგიების ეთიკურ მხარეს. პაპის განცხადებით, AI უნდა გათავისუფლდეს იმ ლოგიკისგან, რომელიც მას „დომინაციის, ექსკლუზიისა და სიკვდილის იარაღად“ აქცევს.

ენციკლიკაში მკაცრადაა გაკრიტიკებული შემდეგი მიმართულებები:

  • AI-ზე დაფუძნებული ავტონომიური იარაღი;
  • მონაცემთა შეგროვების ნეოკოლონიური პრაქტიკა;
  • ციფრული რესურსების დაგროვება, მათ შორის პატენტების, ალგორითმების და ინფრასტრუქტურის მონოპოლიზაცია.

ლეო XIV-მ თავის გამოსვლაში „ბეჭდების მბრძანებლის“ პერსონაჟი, განდალფიც გაიხსენა. ეს სიმბოლური პარალელი ხაზს უსვამს ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების საფრთხეებს, რაც თანამედროვე ტექნოლოგიურ სამყაროში კიდევ უფრო მწვავედ დგას.

ტექნოლოგიური დომინაცია და საკუთრების ახალი ფორმები

დოკუმენტი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, თუ როგორ ხდება ტექნოლოგიური ინფრასტრუქტურის კონცენტრაცია რამდენიმე მსხვილი მოთამაშის ხელში. პაპი მოუწოდებს საერთაშორისო საზოგადოებას, უზრუნველყოს ტექნოლოგიების „საერთო სიკეთისთვის“ გამოყენება.

ეს დოკუმენტი ვატიკანის ისტორიაში გამორჩეულია არა მხოლოდ თავისი მასშტაბით, არამედ იმითაც, რომ ის პირდაპირ უპირისპირდება ტექნოლოგიურ გიგანტებსა და იმ ეკონომიკურ მოდელებს, რომლებიც მონაცემებს მთავარ ვალუტად განიხილავენ.