სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის პარტიამ „სამოქალაქო კონტრაქტი“ გადამწყვეტ საპარლამენტო არჩევნებში გაიმარჯვა. არჩევნები, რომელიც ქვეყნის საგარეო პოლიტიკური ვექტორის განსაზღვრისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი იყო, ფაშინიანის გამარჯვებით დასრულდა.

ცენტრისტულმა პარტიამ ხმების 49,8% მოიპოვა. მეორე ადგილზე „ძლიერი სომხეთის ალიანსი“ გავიდა 23,2%-ით, ხოლო „სომხეთის ალიანსმა“ ხმების 9,9% მიიღო. არჩევნებზე ამომრჩეველთა აქტივობამ 59% შეადგინა.

ეს არჩევნები პირველი საერთო-სახალხო კენჭისყრაა 2023 წელს აზერბაიჯანთან სამხედრო დამარცხების შემდეგ. ნიკოლ ფაშინიანმა გამარჯვება ორშაბათს გამოაცხადა და აღნიშნა, რომ სომეხმა ხალხმა ხმა მისცა მშვიდობას, რეგიონულ კეთილდღეობასა და თანამშრომლობას.

რუსეთის ზეწოლა და ეკონომიკური ბერკეტები

არჩევნების წინ მოსკოვმა სომხეთზე ზეწოლა გააძლიერა. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა სომხეთს შესთავაზა რეფერენდუმის ჩატარება ევროკავშირში გაწევრიანებასა და ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირში დარჩენას შორის არჩევანის გასაკეთებლად.

მოსკოვი აქტიურად იყენებდა ეკონომიკურ ბერკეტებს. არჩევნებამდე ორი კვირით ადრე რუსეთმა აკრძალა სომხური ყვავილების, მინერალური წყლის, კონიაკის და ბოსტნეულის იმპორტი. გარდა ამისა, რუსეთი სომხეთს გაზს შეღავათიან ფასად, 177,50 დოლარად აწვდის, მაშინ როცა ევროპულ ბაზარზე ფასები 600 დოლარს აღემატება.

დასავლური ვექტორი და შიდა გამოწვევები

მიუხედავად რუსეთის მხრიდან მუქარისა, ფაშინიანმა განაცხადა, რომ სომხეთი დასავლეთთან დაახლოების კურსს გააგრძელებს, თუმცა პარალელურად შეინარჩუნებს წევრობას ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირში. პრემიერმა უკვე დაიწყო ევროკავშირთან დაახლოების პროცედურები და გაააქტიურა სამშვიდობო მოლაპარაკებები აზერბაიჯანთან.

ფაშინიანის პოპულარობა 2021 წლიდან შემცირდა და 54%-დან 30%-მდე დაეცა. ამის მთავარი მიზეზი მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტი და აზერბაიჯანთან მიღწეული სამშვიდობო შეთანხმებაა, რომელიც სომხურ საზოგადოებაში დღემდე დაპირისპირების საგანია.

მიუხედავად ევროპელ ლიდერებთან მჭიდრო ურთიერთობისა, სომხეთს ჯერ არ აქვს ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსი. ქვეყნის მომავალი კვლავ რთული გეოპოლიტიკური არჩევანის წინაშე დგას, სადაც ეკონომიკური დამოკიდებულება რუსეთზე და უსაფრთხოების გარანტიების ძიება დასავლეთში ერთმანეთთან მუდმივ კონფლიქტშია.