აღმოსავლეთ აფრიკაში მეორადი ტანსაცმლის ვაჭრობა, რომელიც ადგილობრივად „მიტუმბას“ სახელითაა ცნობილი, სერიოზულ ეკონომიკურ დებატებს იწვევს. კენია, უგანდა და ტანზანია წლებია ცდილობენ, შეამცირონ ევროპიდან, აშშ-დან და ჩინეთიდან შემოსული მეორადი სამოსის ნაკადი, რათა ადგილობრივი საფეიქრო მრეწველობა განავითარონ.

ეკონომიკური გამოწვევა

ადგილობრივი დიზაინერები აცხადებენ, რომ იაფფასიან მეორად ტანსაცმელთან კონკურენცია პრაქტიკულად შეუძლებელია. ტანზანიელი მეწარმეების თქმით, მომხმარებელი ხშირად ირჩევს 10 მეორად სამოსს ერთის ნაცვლად, რადგან განსხვავება ფასში კრიტიკულია.

უგანდამ პრობლემის გადასაჭრელად იმპორტზე დამატებითი 30%-იანი გადასახადი დააწესა. მსგავსი ინიციატივები კენიის მთავრობამაც სცადა, თუმცა მოსახლეობის უკმაყოფილების გამო, ფასების ზრდის შიშით, ინიციატივა უკან გაიწვია.

დასაქმება თუ განვითარების შეფერხება?

მეორადი ტანსაცმლის სექტორის დამცველები ამტკიცებენ, რომ ეს ინდუსტრია მილიონობით ადამიანს არჩენს. კენიაში ჩატარებული კვლევების მიხედვით, ამ სფეროზე დამოკიდებულია დაახლოებით 4.9 მილიონი ადამიანი, მათ შორის იმპორტიორები, გადამყიდველები და მკერავები.

თუმცა, ექსპერტები, მათ შორის ლონდონის კინგს-კოლეჯის მკვლევარი ენდრიუ ბრუკსი, მიიჩნევენ, რომ საცალო ვაჭრობა ეკონომიკური განვითარების ყველაზე შეზღუდული ფორმაა. მათი თქმით, მხოლოდ მეორადი ნივთების გაყიდვა ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდაზე მინიმალურ გავლენას ახდენს.

გარემოსდაცვითი ფაქტორი

კრიტიკოსები ასევე ხაზს უსვამენ გარემოსდაცვით პრობლემებს. მეორადი ტანსაცმლის დიდი ნაწილი დაბალი ხარისხისაა და პირდაპირ ნაგავსაყრელებზე ხვდება. კენიის შემთხვევაში, შეტანილი ნივთების მესამედზე მეტი უვარგისია, რისთვისაც ქვეყანას სათანადო ინფრასტრუქტურა არ გააჩნია.

საერთაშორისო ზეწოლა

რეგიონული ბლოკი (EAC) მეორადი ტანსაცმლის სრულ აკრძალვას 2015 წლიდან გეგმავდა, თუმცა აშშ-ის მხრიდან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებების დარღვევის საფრთხემ გეგმები შეცვალა. ერთადერთი ქვეყანა, რომელმაც პოზიცია არ დათმო, რუანდაა. შედეგად, აშშ-მა რუანდულ პროდუქციაზე საპასუხო ტარიფები დააწესა.

ამჟამად, ბაზელი კონვენციის ფარგლებში მიმდინარეობს მსჯელობა, უნდა ჩაითვალოს თუ არა ნახმარი ტანსაცმელი, რომელიც ხშირად პლასტმასის ბოჭკოებისგანაა დამზადებული, ნარჩენებად, რაც იმპორტის რეგულაციებს კიდევ უფრო გაამკაცრებს.