2022 წლის ოქტომბერში, სამხრეთ აფრიკის დედაქალაქ პრეტორიაში, ეთიოპიის მთავრობამ და ტიგრაის სახალხო განმათავისუფლებელმა ფრონტმა (TPLF) ისტორიული სამშვიდობო შეთანხმება გააფორმეს. ეს ნაბიჯი იყო სასიცოცხლო მნიშვნელობის მცდელობა, დასრულებულიყო სისხლიანი კონფლიქტი, რომელმაც ჩრდილოეთ ეთიოპია გაანადგურა.

მყიფე მშვიდობის საფრთხეები

დღეს, სამი წლის შემდეგ, შეთანხმება სერიოზული გამოწვევის წინაშეა. ექსტრემისტული ელემენტები როგორც TPLF-ში, ისე ამჰარას ფანოს მილიციაში, აქტიურად ცდილობენ მშვიდობიანი პროცესის ჩაშლას. მათი მიზანი ომის განახლება და ძალაუფლების ხელახალი გადანაწილებაა.

ყველაზე შემაშფოთებელი ფაქტორი ერიტრეის ჩართულობაა. ერიტრეის პრეზიდენტი ისაያስ აფევერკი ღიად უჭერს მხარს იმ ძალებს, რომლებიც პრეტორიის შეთანხმებას ეწინააღმდეგებიან. არსებული ინფორმაციით, აფევერკი ეთიოპიის დესტაბილიზაციას საკუთარ ინტერესებს უკავშირებს და ცდილობს ქვეყანა კვლავ ქაოსში ჩაძიროს.

რა ხდება რეალურად?

  • TPLF-ის რადიკალურმა ფრთამ დემონტაჟი გაუკეთა რეგიონულ დროებით ადმინისტრაციას და ჩამოაყალიბა საკუთარი, უკანონო სტრუქტურა.
  • მიმდინარეობს ძალების აქტიური მობილიზაცია და შეიარაღება, რაც პირდაპირ ეწინააღმდეგება 2022 წლის შეთანხმების პირობებს.
  • ტიგრაის მშვიდობიანი მოსახლეობა ეწინააღმდეგება ომის დღის წესრიგს, თუმცა მათზე ზეწოლა და იძულებითი გაწვევა კვლავ გრძელდება.

საერთაშორისო დამკვირვებლები აფრთხილებენ მხარეებს, რომ საომარი მოქმედებების განახლება არა მხოლოდ ეთიოპიისთვის, არამედ მთელი აღმოსავლეთ აფრიკის რეგიონისთვის დამანგრეველი იქნება. საჭიროა მტკიცე და უპროცედურო პოზიცია საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან, რათა შეჩერდეს ომისკენ მიმავალი პროცესები.

პრეტორიის შეთანხმება, მიუხედავად მისი ხარვეზებისა, იყო ერთადერთი მექანიზმი, რომელმაც იარაღის ხმა ჩააწყნარა. ამ მიღწევის გაფლანგვა და ახალი ომის დაწყება იქნებოდა სტრატეგიული შეცდომა, რომელიც მომავალ თაობებს მძიმე ტვირთად დააწვება.