აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ შეერთებულმა შტატებმა ჰორმუზის სრუტიდან მილიონობით ბარელი ნავთობის საიდუმლოდ გატანა შეძლო. ტრამპის თქმით, სწორედ ამ მანევრმა დაუშალა ხელი ნავთობის ფასების ზრდას, რომელიც, მისივე განმარტებით, 100 დოლარის ფარგლებში დარჩებოდა, რომ არა ეს „საიდუმლო მისია“.

სტრატეგიული წყალგამყოფი, სადაც მსოფლიო ენერგომატარებლების 20% გადის, მარტის დასაწყისიდან, აშშ-ისა და ისრაელის მიერ თეირანზე მიტანილი იერიშების შემდეგ, პრაქტიკულად ჩაკეტილია.

ტრამპი ამტკიცებს, რომ გასულ თვეში სამხედროებს უბრძანა, უზრუნველეყოთ ნავთობტანკერებისა და სხვა კომერციული გემების უსაფრთხო გადაადგილება. მისი თქმით, ოპერაცია იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ 100 მილიონი ბარელი ნავთობის ტრანზიტი განხორციელდა, ხოლო 200-ზე მეტმა გემმა სრუტე უსაფრთხოდ გაიარა.

თუმცა, აშშ-ის ენერგეტიკის მდივანი კრის რაიტი კონგრესში გამართულ მოსმენაზე უფრო თავშეკავებული იყო. მან აღნიშნა, რომ არ ფლობს ინფორმაციას ასეთი მასშტაბის საიდუმლო ოპერაციაზე, თუმცა დაადასტურა, რომ სამხედროები გარკვეულ დახმარებას უწევენ გემებს სრუტის გადაკვეთაში.

სტატისტიკური მონაცემები ტრამპის განცხადებასთან შეუსაბამობაშია. ომამდე ჰორმუზის სრუტით დღეში საშუალოდ 140 გემი გადიოდა. 100 მილიონი ბარელი ნავთობი, პრაქტიკულად, ომამდელი პერიოდის მხოლოდ ხუთდღიანი მოცულობაა. საზღვაო გადაზიდვების მონიტორინგის კომპანიების მონაცემებით, მარტიდან დღემდე სრუტეში გატარებული გემების რაოდენობა (მაქსიმუმ 264) შორს არის იმ მასშტაბებისგან, რაც 100 მილიონი ბარელის ტრანსპორტირებას დასჭირდებოდა.

აღსანიშნავია, რომ გემების ნაწილმა სრუტე ირანის ნებართვით გაიარა — მათ გადაიხადეს „სატრანზიტო მოსაკრებელი“, რომელსაც ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი აწესებს. მიუხედავად აშშ-ის საზღვაო ბლოკადისა, თეირანი კვლავ ინარჩუნებს კონტროლს სრუტის ნაწილზე.

ეკონომიკური თვალსაზრისით, ბევრი გემისთვის ირანისთვის მოსაკრებლის გადახდა უფრო იაფია, ვიდრე სრუტეში გაჩერება. საზღვაო გადაზიდვების ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ერთი დიდი ზომის ტანკერის დღიური ხარჯი 100 000 დოლარს აჭარბებს, ამიტომ დაყოვნება კომპანიებისთვის მილიონობით დოლარის ზარალს ნიშნავს. თუმცა, ასეთი გადახდები კომპანიებისთვის სამართლებრივ და სანქციებთან დაკავშირებულ რისკებსაც შეიცავს.