ევროპული კავშირი უკრაინისა და მოლდოვის გაწევრიანების პროცესს ოფიციალურად იწყებს. ბრიუსელში გამართულ შეხვედრაზე 27-ვე წევრი ქვეყნის ელჩმა მხარი დაუჭირა მოლაპარაკებების დაწყებას, რომელიც მომავალ კვირას ლუქსემბურგში გაიმართება.

გადაწყვეტილება უნგრეთის პოზიციის შეცვლამ განაპირობა. მაისში ხელისუფლებაში მოსულმა ახალმა მთავრობამ, პრემიერ-მინისტრ პეტერ მაგიარის ხელმძღვანელობით, ვიქტორ ორბანის მიერ დაწესებული ვეტო მოხსნა. ეს ნაბიჯი კიევთან მიღწეულ შეთანხმებას უკავშირდება, რომელიც უკრაინაში მცხოვრები უნგრული ეთნიკური უმცირესობის უფლებებს ეხება.

რა ეტაპზეა მოლაპარაკებები?

ევროპული საბჭოს პრეზიდენტმა ანტონიო კოსტამ და ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა განაცხადეს, რომ მოლაპარაკებები ე.წ. „ფუნდამენტური“ სექციით დაიწყება. ეს ნაწილი მოიცავს კანონის უზენაესობის პრინციპებს, რომელთა დაცვაც ორივე კანდიდატ ქვეყანას მოეთხოვება.

ევროკავშირის ლიდერებმა უკრაინისა და მოლდოვისთვის გაწევრიანების მოლაპარაკებების გახსნაზე თანხმობა ჯერ კიდევ 2023 წლის დეკემბერში განაცხადეს. თუმცა, პროცესი უნგრეთის წინააღმდეგობის გამო შეფერხდა. როგორც ევროკავშირის ხელმძღვანელები აღნიშნავენ, ეს ნაბიჯი ორივე ქვეყნის მიერ რეფორმების გატარების კუთხით გამოჩენილი სიმტკიცისა და შრომის აღიარებაა.

პოლიტიკური კონტექსტი და მოლოდინები

მიუხედავად ვეტოს მოხსნისა, უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მაგიარმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ბუდაპეშტი არ უჭერს მხარს უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების დაჩქარებულ პროცედურას. მისი თქმით, უნგრეთი გეგმავს რეფერენდუმის ჩატარებას უკრაინის წევრობის საკითხზე, თუკი ქვეყანა მომდევნო 10-15 წლის განმავლობაში გაწევრიანების 33-ვე თავს დახურავს.

კიევისა და კიშინიოვისთვის ევროკავშირში გაწევრიანება უსაფრთხოების გარანტიად აღიქმება, განსაკუთრებით რუსული აგრესიის ფონზე. თავის მხრივ, მოსკოვი პოსტსაბჭოთა სივრცეზე კონტროლის შენარჩუნებას საკუთარი ეროვნული უსაფრთხოების პრიორიტეტად მიიჩნევს.

ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი კომპლექსურია და წლებს მოითხოვს. ის მოიცავს მოლაპარაკებებს სოფლის მეურნეობიდან დაწყებული, ეკონომიკური რეგულაციებით დამთავრებული. 2024 წლის ივნისში კიევთან მოლაპარაკებების გახსნა პოლიტიკური მხარდაჭერის ძლიერი სიგნალი იყო, რაც ახლა პრაქტიკულ ფაზაში გადადის.