აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი მორიგი დიპლომატიური გარღვევის მოლოდინშია. საფრანგეთის ალპებში დაგეგმილი G7-ის სამიტის წინ, ტრამპი აცხადებს, რომ ირანთან შეთანხმება, რომელიც სპარსეთის ყურეში სამთვიან ომს დაასრულებს, „თითქმის მზადაა“. თუმცა, ოფიციალური თეირანი ამ განცხადებებს სკეპტიციზმით ხვდება.

ტრამპის თქმით, მან ირანის ნავთობტერმინალებზე იერიშის მიტანის ბრძანება სწორედ შეთანხმების მოახლოების გამო გააუქმა. პრეზიდენტის მტკიცებით, მოლაპარაკებები უმაღლეს დონეზეა შეთანხმებული და მასში ჩართულია არაერთი რეგიონული მოთამაშე, მათ შორის ისრაელი, საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები და თურქეთი.

რა დგას მოლაპარაკებების ცენტრში?

ტრამპის განცხადებით, შეთანხმების მთავარი პირობა ირანის მიერ ბირთვული იარაღის არქონაა. „ჩვენ მივიღეთ ყველაფერი, რაც გვინდოდა“, — აცხადებს ტრამპი. ამასთან, გარიგება ითვალისწინებს ჰორმუზის სრუტის გახსნას და აშშ-ის საზღვაო ბლოკადის მოხსნას, რაც, პრეზიდენტის ვარაუდით, ნავთობზე ფასების მკვეთრ ვარდნას გამოიწვევს.

თუმცა, ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ეს ინფორმაცია უარყო და მას „სპეკულაცია“ უწოდა. თეირანის პოზიცია მკაფიოა: ისინი არ აპირებენ დათმობებზე წასვლას ზეწოლისა და მუქარის ფონზე. ირანული მხარე მოითხოვს საომარი მოქმედებების მყისიერ შეწყვეტას, მათ შორის ლიბანში, და სანქციების სრულ გაუქმებას.

ანალიტიკოსების შეფასება

ექსპერტები, მათ შორის ყოფილი სამხედრო ოფიციალური პირი ვოლფგანგ პუსტაი, ტრამპის განცხადებებს სიფრთხილით ეკიდებიან. მისი თქმით, ეს არის „საინფორმაციო ომის“ ნაწილი, რომლის მიზანიც ირანზე ზეწოლის გაძლიერება და შიდა ამომრჩევლის დარწმუნებაა. რეალურად, მხარეებს შორის ჯერ კიდევ რჩება გადაუჭრელი საკითხები, როგორიცაა გაყინული აქტივების ბედი და რეგიონული უსაფრთხოების გარანტიები.

მიუხედავად იმისა, რომ ირანმა წარადგინა 14-პუნქტიანი მემორანდუმის პროექტი, საბოლოო შეთანხმებამდე გზა ჯერ კიდევ გრძელია. პოლიტიკური დამკვირვებლები ვარაუდობენ, რომ მოახლოებული „გარიგება“ შესაძლოა მხოლოდ დროებითი ზავი იყოს, რომელიც უფრო ფართომასშტაბიანი და ხანგრძლივი მოლაპარაკებების ფონს შექმნის.