დიდი ბრიტანეთის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა და ეროვნული დანაშაულის სააგენტომ (NCA) ინგლისის არხში პირველი მასშტაბური ოპერაცია ჩაატარეს. სამიზნე რუსეთთან დაკავშირებული ნავთობტანკერი Smyrtos აღმოჩნდა, რომელიც, არსებული ინფორმაციით, საერთაშორისო სანქციებს არღვევდა.

პრემიერ-მინისტრ კირ სტარმერის განცხადებით, ეს ნაბიჯი კრემლისთვის სერიოზული დარტყმაა. ოპერაცია, რომელშიც სამეფო საზღვაო ქვეითები, Chinook-ის შვეულმფრენები და საბრძოლო ფრეგატები მონაწილეობდნენ, გამთენიისას განხორციელდა.

რა არის „ჩრდილოვანი ფლოტი“?

„ჩრდილოვანი ფლოტი“ არის ასობით ტანკერისგან შემდგარი ქსელი, რომელსაც რუსეთი უკრაინაში შეჭრის შემდეგ დაწესებული დასავლური სანქციების გვერდის ავლით ნავთობის გასატანად იყენებს. ექსპერტების თქმით, ეს ხომალდები ხშირად იცვლიან სახელებს, მფლობელებსა და რეგისტრაციის ქვეყნებს, რათა კვალი დაფარონ.

დაკავებული გემი Smyrtos კამერუნის დროშის ქვეშ ცურავდა და 700 000 ბარელ რუსულ ნავთობს ეზიდებოდა. გემი ჰონგ-კონგში რეგისტრირებულ კომპანია Zhao Yao Shipping-ს ეკუთვნის, ხოლო მისი მართვა ინდოეთიდან ხორციელდება.

ოპერაციის შედეგები და რეაქციები

ბრიტანული სპეცოპერაციის შემდეგ, რეგიონში მყოფმა სულ მცირე ექვსმა სხვა ტანკერმა დაუყოვნებლივ შეიცვალა კურსი. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ლონდონს „პრინციპული გადაწყვეტილებისთვის“ მადლობა გადაუხადა.

მიუხედავად იმისა, რომ რუსულმა მხარეს ოფიციალური კომენტარი არ გაუკეთებია, ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ მსგავსი ქმედებები რუსეთს ნავთობის ექსპორტს სრულად ვერ შეუწყვეტს, თუმცა მნიშვნელოვნად გაუძვირებს ლოგისტიკას. „ჩრდილოვანი ფლოტის“ ხომალდებს ახლა გაცილებით გრძელი და რთული მარშრუტების გავლა მოუწევთ.

რატომ ახლა?

მიუხედავად იმისა, რომ ბრიტანეთს სანქცირებული გემების დაკავების უფლება მარტიდან ჰქონდა, ოპერაციამ დაგვიანებით ჩაიარა. ექსპერტების თქმით, შეფერხება სამართლებრივმა დეტალებმა და დაკავებული ხომალდების შენახვის მაღალმა ხარჯებმა გამოიწვია. ბრიტანეთი უკვე 500-ზე მეტ გემზე ავრცელებს სანქციებს, რაც 2025 წელს რუსეთის ენერგორესურსების შემოსავლის 24%-იან შემცირებას დაეხმარა.