2024 წლის დეკემბერში, ნიუ-იორკში, United Healthcare-ის აღმასრულებელი დირექტორის, ბრაიან თომპსონის მკვლელობამ მთელი ამერიკა შეძრა. შემთხვევა მანჰეტენის ცენტრში, სასტუმროს წინ მოხდა, რის შემდეგაც კადრები სოციალურ ქსელებში მყისიერად გავრცელდა. დღეს საქმე ახალ ფაზაში შედის: ბრალდებული ლუიჯი მანჯონე სასამართლოში ფსიქიატრიულ დაცვას გამოიყენებს.

დაცვის სტრატეგია

მოსამართლე გრეგორი კაროს განცხადებით, მანჯონეს ადვოკატებმა ოფიციალურად აცნობეს სასამართლოს, რომ მათი სტრატეგია „უკიდურესი ემოციური აშლილობის“ (extreme emotional disturbance) არგუმენტზე აიგება. ნიუ-იორკის შტატის კანონმდებლობა ბრალდებულს აძლევს უფლებას, ამტკიცოს, რომ დანაშაულის მომენტში მისი ფსიქიკური მდგომარეობა სრულ პასუხისმგებლობას გამორიცხავდა.

თუ ნაფიცი მსაჯულები დაცვის მხარის ამ პოზიციას გაიზიარებენ, მანჯონეს ბრალი შესაძლოა მკვლელობიდან გაუფრთხილებლობით სიცოცხლის მოსპობაზე (manslaughter) გადაკვალიფიცირდეს. ეს კი, თავის მხრივ, სასჯელის მნიშვნელოვან შემსუბუქებას ნიშნავს.

დანაშაულის მოტივი და საზოგადოებრივი რეზონანსი

მკვლელობამ ამერიკულ საზოგადოებაში ჯანდაცვის სფეროში არსებული მაღალი ფასებისა და დაზღვევის სისტემის მიმართ არსებული მწვავე უკმაყოფილება გაააქტიურა. პოლიციის ინფორმაციით, ბრალდებულის საბრძოლო მასალაზე ამოტვიფრული იყო სიტყვები: „delay“, „deny“, „depose“. ეს არის პირდაპირი მინიშნება სადაზღვევო კომპანიების პრაქტიკაზე, როდესაც ისინი მომხმარებლების მოთხოვნების დაკმაყოფილებას არიდებენ თავს.

მნიშვნელოვანია, რომ დაცვის ეს სტრატეგია განსხვავდება ე.წ. „შეურაცხადობის“ (insanity plea) არგუმენტისგან. ამ უკანასკნელის შემთხვევაში, დამნაშავე სასჯელს არა ციხეში, არამედ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში იხდის. მანჯონეს შემთხვევაში კი, ის ფაქტობრივად აღიარებს ქმედების ჩადენას, თუმცა ამტკიცებს, რომ მისი განსჯის უნარი დათრგუნული იყო.

სასამართლო პროცესების განრიგი

28 წლის ლუიჯი მანჯონე, რომელიც სასამართლო პროცესებზე ლურჯ კოსტიუმში ჩაცმული ჩნდება, ამ დრომდე უარყოფს ბრალდებებს როგორც შტატის, ისე ფედერალურ დონეზე. შტატის სასამართლოში პროცესი 8 სექტემბერს იწყება, ხოლო ფედერალური განხილვები, რომლებიც სთოქინგის (თვალთვალის) მუხლსაც მოიცავს, 13 ოქტომბერსაა დაგეგმილი.

აღსანიშნავია, რომ იანვარში ფედერალურმა მოსამართლემ მარგარეტ გარნეტმა ტექნიკური მიზეზების გამო მკვლელობისა და იარაღის უკანონო ტარების მუხლები მოხსნა, რითაც მანჯონესთვის სასიკვდილო განაჩენის შესაძლებლობა გამოირიცხა. მიუხედავად ამისა, ნებისმიერ შემთხვევაში, დამნაშავედ ცნობისას მას სამუდამო პატიმრობა ემუქრება.