პოლიტიკური პარტიები არჩევნებში დამარცხებას ხშირად უძლებენ, თუმცა ხელისუფლებიდან მოულოდნელი ჩამოშორება მათთვის ხშირად დამანგრეველი აღმოჩნდება ხოლმე. სწორედ ამ გამოწვევის წინაშე დგას დღეს ინდოეთის დასავლეთ ბენგალის შტატის მმართველი პარტია Trinamool Congress (TMC).

არჩევნებში დამარცხებიდან სულ რაღაც ერთ თვეში პარტია შიდა ბუნტის მსხვერპლი გახდა. კანონმდებლების უმრავლესობა ღიად უპირისპირდება ლიდერებს, პარლამენტარები კი განხეთქილებას გეგმავენ. საფრთხის ქვეშ დადგა თავად პარტიის დამფუძნებლის, მამატა ბანერჯის ავტორიტეტიც.

ბანერჯი არ არის რიგითი რეგიონული ლიდერი. 2011 წელს მან შეუძლებელი შეძლო და დასავლეთ ბენგალში კომუნისტური მმართველობის 34-წლიანი უწყვეტი ეპოქა დაასრულა. Time-მა ის მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის დაასახელა, თავად კი 15 წლის განმავლობაში მართავდა შტატს.

გასულ თვეს ნარენდრა مودის „ბჰარატია ჯანატა პარტიამ“ (BJP) TMC-ის 15-წლიანი მმართველობა დაასრულა. მიუხედავად მარცხისა, პარტია სრულად არ გამქრალა. TMC-მ 26 მილიონი ხმა მიიღო და შტატის ასამბლეაში 80 კანონმდებელს ინარჩუნებს. თუმცა, ნაცვლად რეორგანიზაციისა, პარტია შიგნიდან იშლება.

კრიზისი საკანონმდებლო ორგანოში დაიწყო. TMC-ის კანონმდებლების სამი მეოთხედი მამატა ბანერჯისა და მისი ძმისშვილის, აბჰიშეკ ბანერჯის წინააღმდეგ აჯანყდა. მათ დაიკავეს პარტიის საკანონმდებლო ფრთა და ხელმძღვანელობა დოკუმენტების გაყალბებაში დაადანაშაულეს.

აჯანყება უკვე დელისამდე გავრცელდა. გავრცელებული ინფორმაციით, პარტიის 28-დან 20-მა პარლამენტარმა პარლამენტის სპიკერს მიმართა, რათა განცალკევდნენ და მმართველი ალიანსის მხარეს გადავიდნენ. თუ ეს დადასტურდა, TMC-სთვის ეს ეგზისტენციალური კრიზისი იქნება.

პოლიტოლოგ დვაიპაიან ბჰატაჩარიას თქმით, ეს პროცესი უპრეცედენტოა. პარტია არასდროს აშენებულა მყარ იდეოლოგიურ სტრუქტურაზე. ის ეყრდნობოდა მხოლოდ ორ ბოძს: მამატა ბანერჯის პირად ქარიზმას და ხელისუფლების რესურსებს. ახლა, როცა ეს ორივე ფაქტორი შესუსტდა, ადგილობრივი „ძლიერი კაცები“ და პარტიის წევრები გადაბირებას იწყებენ.

პოლიტიკური ექსპერტი რაჰულ ვერმა ამბობს, რომ დღეს ინდოეთში BJP-ის დომინირება პოლიტიკოსებს არჩევანის წინაშე აყენებს. „ადრე დეფექციები ინდივიდუალური იყო, დღეს კი მთლიანი ფრაქციები გადადიან, რადგან BJP მათ დაცვასა და რესურსებს სთავაზობს“, - აღნიშნავს ვერმა.

თავად 71 წლის მამატა ბანერჯი არ ნებდება. ის BJP-ის გამარჯვებას „უკანონოს“ უწოდებს და აჯანყებულებს „პოლიტიკურ ოპორტუნისტებში“ ადანაშაულებს. „ჩვენ პარტიას თავიდან ავაშენებთ“, - აცხადებს ის. თუმცა, ისტორია გვიჩვენებს, რომ მთავრობის დამხობა ერთი საქმეა, ხოლო პარტიის აღდგენა მაშინ, როცა ლიდერები ტოვებენ — სრულიად სხვა.