გლობალურ ბაზრებზე ნავთობის ფასმა მკვეთრი ვარდნა განიცადა, რაც აშშ-სა და ირანს შორის შესაძლო სამშვიდობო შეთანხმების იმედებს უკავშირდება. საერთაშორისო ბაზარზე ნავთობის ფასი 5%-ზე მეტით შემცირდა, რამაც ინვესტორებში ოპტიმიზმი გააჩინა.

რა ხდება მოლაპარაკებების ფონზე?

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ თეირანთან შეთანხმება „უმეტესწილად შეთანხმებულია“. მიუხედავად ამისა, მან მოლაპარაკებების ჯგუფს მოუწოდა, პროცესი არ დააჩქარონ და დეტალები საგულდაგულოდ დაამუშავონ, რათა შეცდომები თავიდან აიცილონ.

მოლაპარაკებების მთავარი მიზანი ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გახსნაა, რომელიც 28 თებერვლიდან, კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, ფაქტობრივად ჩაკეტილია. ამ საზღვაო გზაზე გადის მსოფლიოს ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) დაახლოებით 20%.

აზიური ბაზრების რეაქცია

იაპონურმა საფონდო ინდექსმა Nikkei 225-მა ისტორიულ ნიშნულს, 65 000-ს გადააჭარბა. აზიური ბაზრების ზრდა პირდაპირ უკავშირდება იმედს, რომ ენერგორესურსების მიწოდების ჯაჭვი მალე აღდგება, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იაპონიისა და სამხრეთ კორეისთვის.

„ახლა გვირაბის ბოლოს სინათლე გამოჩნდა, რაც ნავთობის ფასზე მოკლევადიან შვებას მოიტანს“, - აცხადებს MST Financial-ის ენერგეტიკული კვლევების ხელმძღვანელი საულ კავონიჩი.

არის თუ არა საფრთხეები?

მიუხედავად ოპტიმიზმისა, ექსპერტები სიფრთხილისკენ მოუწოდებენ. თუნდაც ყველაზე პოზიტიური სცენარის შემთხვევაში, ენერგობაზარი 2027 წლამდე დაძაბული დარჩება. მიზეზი მარტივია: ჰორმუზის სრუტის გამტარუნარიანობის სრულად აღდგენას, დაზიანებული ინფრასტრუქტურის შეკეთებასა და ამოწურული მარაგების შევსებას დიდი დრო დასჭირდება.

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა, ესმაილ ბაღაიმ, განაცხადა, რომ პოზიციები დაახლოვდა, თუმცა ამერიკული მხარის „წინააღმდეგობრივი განცხადებები“ შეთანხმების მიღწევას ართულებს. თეირანი აცხადებს, რომ ფუნდამენტური საკითხების გადაწყვეტა ჯერ კიდევ წინ არის.

ამჟამად, ნავთობის ფასი ომამდელ პერიოდთან შედარებით კვლავ მნიშვნელოვნად მაღალია. ომამდე Brent-ის მარკის ნავთობი დაახლოებით 70 დოლარი ღირდა, რაც მიმდინარე ფასებთან შედარებით არსებით განსხვავებას წარმოადგენს.