როგორ ებრძვიან ნიდერლანდებში ახალგაზრდულ უმუშევრობას?

სისტემა, სადაც „ჩიხი“ არ არსებობს: რა გამოცდილების გაზიარება შეუძლია ნიდერლანდებს განათლებისა და დასაქმების კუთხით.

ნინო ბერიძე

7 ივნისი, 2026 · 23:252 წუთის წასაკითხი

ახალგაზრდები ნიდერლანდურ კოლეჯში პრაქტიკული მეცადინეობისას — ფოტო: BBC World

გააზიარე

რა ვიცით ჯერჯერობით

ნიდერლანდებში ახალგაზრდული უმუშევრობის მაჩვენებელი 4.9%-ია.
განათლების სისტემა ეფუძნება პრინციპს 'არანაირი ჩიხი', რაც სწავლის გაგრძელებას ან კვალიფიკაციის მიღებას სავალდებულოს ხდის 18 წლამდე.
მოსწავლეები 12 წლიდან ნაწილდებიან სამ ძირითად ნაკადად: პროფესიულ, გამოყენებით და აკადემიურ მიმართულებებად.
სკოლები იღებენ დაფინანსებას, რომელსაც სპეციალიზებულ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით, რისკის ქვეშ მყოფი მოსწავლეების დასახმარებლად იყენებენ.

Anthony Devlin/Getty Images Several pupils seated at desks in the foreground raise hands, with exercise books and pencil cases visible on the tables. A teacher stands at the front beside a projected screen showing a lesson slide. Blue plastic chairs and light-grey desks are arranged in rows. Colourful display boards and number charts run along the wall above a green board. Shelving units hold plastic storage trays and stacked folders near the teacher’s desk.

ბრიტანეთში ახალგაზრდული ჩართულობის კრიზისი მწვავდება: 16-დან 24 წლამდე ასაკის თითქმის ყოველი მერვე ახალგაზრდა არ სწავლობს, არ მუშაობს და არ გადის პროფესიულ გადამზადებას. ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ თუ სასწრაფო ზომები არ იქნება მიღებული, ხუთ წელიწადში ეს მაჩვენებელი შესაძლოა ყოველ მეექვსეზე გაიზარდოს.

P van Katwijk/Getty Images Queen Máxima of the Netherlands visits the Wood and Furniture college in Rotterdam

ამ ფონზე, ნიდერლანდების მოდელი განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს. 18-დან 24 წლამდე ასაკის ახალგაზრდებში უმუშევრობის მაჩვენებელი იქ მხოლოდ 4.9%-ია, მაშინ როცა ბრიტანეთში ეს რიცხვი 15.1%-ს აღწევს.

Amelie with shoulder-length red hair in the foreground, facing the camera outdoors, wearing a black short-sleeved shirt and small facial piercings. Behind, a large modern concrete building with rectangular windows and tall vertical columns spans the width of the image. Several flagpoles with light-coloured flags stand near the entrance. A wide paved area leads up to the building, bordered by low greenery. The sky is bright blue with scattered white clouds.

ნიდერლანდური განათლების მთავარი ფილოსოფია მარტივია: „არანაირი ჩიხი“. სისტემა ისეა მოწყობილი, რომ თითოეული ახალგაზრდის გზა აუცილებლად რაღაც შედეგამდე მიდის. კანონით, 5-დან 16 წლამდე სწავლა სავალდებულოა, ხოლო 18 წლამდე ახალგაზრდა ვალდებულია, მიიღოს კვალიფიკაცია ან გააგრძელოს ტრენინგი.

ნიდერლანდებში 12 წლიდან მოსწავლეები სამ ძირითად მიმართულებად ნაწილდებიან: VMBO (პრაქტიკული, პროფესიული გზა), HAVO (გამოყენებითი მეცნიერებები) და VWO (აკადემიური, კვლევითი უნივერსიტეტები). მიუხედავად იმისა, რომ ადრეული დიფერენციაცია კრიტიკის საგანია, სისტემა ახალგაზრდებს სხვადასხვა შესაძლებლობას სთავაზობს.

ამელი, 20 წლის სტუდენტი, იხსენებს, რომ 12 წლის ასაკში პროფესიული მიმართულების არჩევამ მისი თავდაჯერებულობა შეარყია, თუმცა პრაქტიკულმა გარემომ - ტექსტილისა და ლითონდამუშავების გაკვეთილებმა - მას მოტივაცია დაუბრუნა. მისი თქმით, სისტემის სიმკაცრე, რომელიც სწავლის მიტოვებას არ უშვებს, რეალურად გადარჩენის მექანიზმი აღმოჩნდა.

Person in the foreground wearing a white sleeveless top with sunglasses resting on the head, standing close to the camera. Behind, a planted area with green foliage and small flowers borders a paved space. Further back, a small crowd of people gathers near outdoor seating. Modern building façades with glass and light-coloured concrete columns rise in the background. No visible bins or marked paths are present.

ნიდერლანდური სისტემა აქტიურად იყენებს დამსაქმებლებთან პარტნიორობას. ბიზნესებს შეუძლიათ მოითხოვონ სპეციალიზებული საგანმანათლებლო პროგრამები, რომლებიც მათ საჭიროებებზე იქნება მორგებული. პროფესიული განათლების სტუდენტები ხშირად სწავლასა და მუშაობას ათავსებენ, რაც მათ ბაზარზე კონკურენტუნარიანს ხდის.

Close-up of hands during a manicure, with one hand held over a beige towel while another applies product to the fingernails. Small bottles with pump dispensers and a dropper sit on a tabletop in the foreground. In the midground, a person with curly hair leans over the hands under a bright desk lamp, wearing a light-coloured top and a satin scrunchie on the wrist. The background shows a softly blurred interior with neutral tones and indistinct furnishings.

პედაგოგები აღნიშნავენ, რომ პროფესიული კადრების, მაგალითად, ელექტრიკოსების ან ტექნიკოსების მიმართ საზოგადოების დამოკიდებულება პოზიტიურია. ეს პროფესიები მაღალანაზღაურებადია, რაც ახალგაზრდებისთვის დამატებითი სტიმულია.

სისტემაში ჩართულობის შესანარჩუნებლად ნიდერლანდები ალტერნატიულ გზებსაც ქმნის. არსებობს ორგანიზაციები, როგორიცაა Mooi Jong, რომლებიც მუშაობენ რისკის ჯგუფში მყოფ მოსწავლეებთან. მათი მიზანია, თითოეული მოსწავლისთვის შექმნან „უსაფრთხოების ბადე“, რათა არცერთმა მათგანმა არ მიატოვოს განათლების სისტემა.

გაცდენების მკაცრი კონტროლი და მუნიციპალური სამსახურების ჩართულობა საშუალებას იძლევა, პრობლემა მანამ მოგვარდეს, სანამ ახალგაზრდა სისტემიდან გაქრება. თუმცა, ნიდერლანდური მოდელიც არ არის უნაკლო - ახალგაზრდული უმუშევრობის მაჩვენებელი იქაც იზრდება, რაზეც მთავრობა სოციალური შეღავათებისა და დასაქმების სააგენტოების გაძლიერებით პასუხობს.

Close-up of a Alexander's face in the foreground, with short curly hair, a beard, and a dark buttoned shirt, positioned on the right side of the frame. In the blurred midground, a table displays a large arrangement of bright flowers in shades of orange and red. The background shows an indoor setting with warm lighting, brick walls, arched doorways and a hanging pendant lamp above a table further back.

რატომ აქვს ამას მნიშვნელობა

საქართველოში ახალგაზრდების დასაქმებისა და განათლების სისტემის ჰარმონიზაცია მწვავე გამოწვევაა. ნიდერლანდური მოდელი, რომელიც პროფესიულ განათლებას აკადემიურის თანაბარფასოვნად წარმოაჩენს, შეიძლება იყოს ინსპირაცია ქართული საგანმანათლებლო რეფორმებისთვის, განსაკუთრებით იმ ფონზე, როდესაც ქვეყანაში კვალიფიციური ტექნიკური კადრების დეფიციტია.

ხშირად დასმული კითხვები

ეს ნიშნავს, რომ განათლების სისტემის თითოეული ეტაპი ისეა დაგეგმილი, რომ სტუდენტს კარიერული ან აკადემიური წინსვლის საშუალება ჰქონდეს და არ დარჩეს სისტემას მიღმა.
ნიდერლანდებში 18 წლამდე კვალიფიკაციის მიღება ან სწავლის გაგრძელება სავალდებულოა, ხოლო ბრიტანეთის ზოგიერთ ნაწილში ამგვარი მკაცრი საკანონმდებლო ვალდებულება არ არსებობს.
ნიდერლანდებში თითოეული გაცდენა აღირიცხება. სკოლები აცნობებენ მუნიციპალურ სამსახურებს, რომლებიც ჩაერევიან და საჭიროების შემთხვევაში, დაჯარიმებას ან სხვა სააღმზრდელო ზომებს მიმართავენ.