ინდოეთის დედაქალაქში გამართული Quad-ის (ოთხმხრივი უსაფრთხოების დიალოგი) წევრი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრა დაძაბულ ფონზე წარიმართა. ალიანსი, რომელიც ორ ათწლეულზე მეტია აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში ჩინეთის გავლენის დაბალანსებას ცდილობს, დღეს საკუთარი მიზნების განსაზღვრას ვერ ახერხებს.

ანალიტიკოსების შეფასებით, პრობლემა დონალდ ტრამპის საპრეზიდენტო ვადის მეორე პერიოდს უკავშირდება. ვაშინგტონმა ყურადღება აზიიდან დასავლეთ ნახევარსფეროსა და ახლო აღმოსავლეთისკენ გადაიტანა. ირანთან მიმდინარე კონფლიქტის გამო, აშშ-მა საკუთარი სამხედრო რესურსების მნიშვნელოვანი ნაწილი აზიიდან ახლო აღმოსავლეთში გადაისროლა, რამაც ალიანსის პარტნიორებში შეშფოთება გამოიწვია.

სტრატეგიული ვაკუუმი

იაპონიის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტის ანალიტიკოსის, უმი არიგას თქმით, Quad-ის ამჟამინდელი შეხვედრა მხოლოდ „ზიანის მართვის“ მცდელობაა. ალიანსს არ აქვს ფორმალური ხელშეკრულება, მუდმივი სამდივნო ან ურთიერთდაცვის სავალდებულო ვალდებულებები, რაც მას სუსტს ხდის.

ვითარებას ართულებს ტრამპისა და სი ძინპინის დაახლოება. სავაჭრო გარიგებებმა და აშშ-ის პრეზიდენტის ვიზიტმა ჩინეთში, ალიანსის წევრებს გაუჩინა შიში, რომ ვაშინგტონმა შესაძლოა ისინი „გაყიდოს“ ჩინეთის გავლენის ზრდის სანაცვლოდ. პეკინში კი მიაჩნიათ, რომ Quad-ი არათანმიმდევრული გაერთიანებაა, რომელიც მხოლოდ ჩინეთის შიშით არის შეკრული.

იაპონიის დამოუკიდებელი ნაბიჯები

ვაშინგტონის გაურკვეველი პოზიციის საპასუხოდ, იაპონიამ საკუთარი უსაფრთხოების გაძლიერება დაიწყო. ქვეყნის თავდაცვის ბიუჯეტი 2026 წლისთვის 9.4%-ით გაიზარდა და მშპ-ის 2%-ს მიაღწია. გარდა ამისა, ტოკიომ გააღრმავა სამხედრო პარტნიორობა ავსტრალიასთან, ფილიპინებთან და დიდ ბრიტანეთთან, რაც მომავალში აშშ-ზე ნაკლებ დამოკიდებულებას გულისხმობს.

ექსპერტების აზრით, Quad-ის მომავალი კითხვის ნიშნის ქვეშაა. თუ ალიანსის ლიდერი ქვეყანა პარალელურად ცდილობს იმ ძალასთან შეთანხმებას, რომლის წინააღმდეგაც ალიანსი შეიქმნა, გაერთიანება სტრატეგიულ აზრს კარგავს. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ალიანსის ლიდერების სამიტი არ გამართულა, რაც მის მზარდ უმნიშვნელოობაზე მეტყველებს.