კოსმოსური ტექნოლოგიების კომპანია SpaceX-ი ოფიციალურად გამოვიდა საჯარო ბაზარზე. ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟაზე კომპანიის დებიუტი მასშტაბური აღმოჩნდა: SpaceX-ი აშშ-ის სიდიდით მეექვსე კომპანია გახდა, ხოლო მისმა დამფუძნებელმა, ილონ მასკმა, მსოფლიოს პირველი ტრილიონერის სტატუსი მიიღო.

სავაჭრო დღის დაწყებისას აქციების ფასი 150 დოლარით განისაზღვრა, რაც თავდაპირველ შეთავაზებაზე (IPO) 6.6%-ით მეტია. კომპანიის საბაზრო ღირებულებამ 2 ტრილიონ დოლარს გადააჭარბა. SpaceX-მა 75 მილიარდი დოლარის აქციები გაყიდა, რამაც ინვესტორების მხრიდან მოლოდინზე ოთხჯერ მეტი ინტერესი გამოიწვია.

ინვესტორების დიდი ინტერესი

Bloomberg-ის მონაცემებით, აქციების დიდი ნაწილი — დაახლოებით 70% — გრძელვადიანმა ინვესტორებმა და სახელმწიფო საინვესტიციო ფონდებმა შეიძინეს, მათ შორის საუდის არაბეთისა და ქუვეითის ფონდებმა. ვაჭრობის დაწყებამდე ბირჟამ დროებით შეაჩერა ოპერაციები, რათა მიწოდებისა და მოთხოვნის ბალანსი დაეცვა და ტექნიკური ხარვეზები თავიდან აეცილებინა.

Nasdaq-ის შენობაში ზარის დარეკვის ცერემონიას კომპანიის პრეზიდენტი გვინ შოტველი და ფინანსური დირექტორი ბრეტ ჯონსენი დაესწრნენ. თუმცა, ღონისძიებას პროტესტის ფონზე ჩაუვლია. ბირჟის შენობასთან შეკრებილი დემონსტრანტები აპროტესტებდნენ გავრცელებულ ბრალდებებს, რომ SpaceX-ის შვილობილი კომპანიის, xAI-ის ჩატბოტი Grok, მომხმარებლებს სექსუალიზებული დიპფეიკების შექმნის საშუალებას აძლევდა.

ფინანსური გამოწვევები და ზრდის ფაქტორები

მიუხედავად იმისა, რომ SpaceX-ი მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ კომპანიად იქცა, გასულ წელს ფირმამ 5 მილიარდამდე დოლარის ზარალი დააფიქსირა. შემოსავლების უდიდეს ნაწილს, დაახლოებით 80%-ს, სატელიტური ინტერნეტის პროექტი Starlink გენერირებს.

ექსპერტების აზრით, SpaceX-ის წარმატებული დებიუტი მნიშვნელოვანი ინდიკატორია სხვა ტექნოლოგიური გიგანტებისთვის. ბაზრის მონაწილეები ყურადღებით აკვირდებიან პროცესს, რადგან ეს გარიგება Anthropic-ისა და OpenAI-ის მსგავსი ხელოვნური ინტელექტის ლიდერების შესაძლო IPO-ების წინაპირობად და „გენერალურ რეპეტიციად“ აღიქმება.

სანამ ბაზრები SpaceX-ის აქციებით ვაჭრობდნენ, კომპანიამ მორიგი მისია შეასრულა: ფლორიდიდან წარმატებით გაეშვა Falcon 9-ის რაკეტა, რომელმაც ორბიტაზე 29 სატელიტი გაიტანა.