აშშ-ის ფედერალურმა მოსამართლემ, ლეონი ბრინკემამ, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციას 1.8 მილიარდი დოლარის მოცულობის ე.წ. „ანტი-იარაღიზაციის“ ფონდის ამოქმედება განუსაზღვრელი ვადით აუკრძალა. გადაწყვეტილება ვირჯინიის შტატის ფედერალურმა სასამართლომ მიიღო.

ფონდის შექმნა ტრამპის ადმინისტრაციის ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო ინიციატივა იყო. მისი მიზანი იმ პირთათვის ფულადი კომპენსაციების გადახდა გახლდათ, რომლებიც, პრეზიდენტის შეფასებით, მთავრობის მიერ „იარაღიზაციისა“ და „სამართლებრივი ომის“ მსხვერპლნი გახდნენ.

საიდან გაჩნდა ფონდი?

აღნიშნული ფონდი ტრამპისა და იუსტიციის დეპარტამენტს შორის დადებული შეთანხმების შედეგი იყო. ეს შეთანხმება 10 მილიარდი დოლარის იმ სარჩელს უკავშირდებოდა, რომელიც პრეზიდენტმა შემოსავლების სამსახურის (IRS) წინააღმდეგ შეიტანა.

გეგმის მიხედვით, 1.776 მილიარდი დოლარი ხუთკაციან კომისიას უნდა განეკარგა. კომისიას უნდა განესაზღვრა, ვინ მიიჩნეოდა „იარაღიზაციის“ მსხვერპლად. საინტერესოა, რომ ტრამპი ამ ტერმინს საკუთარი თავისა და მოკავშირეების წინააღმდეგ მიმდინარე სისხლის სამართლის საქმეების აღსანიშნავად იყენებდა.

კრიტიკა და სასამართლო დავა

ინიციატივას მწვავე წინააღმდეგობა მოჰყვა კანონმდებლების მხრიდან. იუსტიციის მინისტრმა ტოდ ბლანშმა თვის დასაწყისში უკვე დაიწყო გეგმების გადახედვა, რადგან საზოგადოებრივი და პოლიტიკური კრიტიკა გაიზარდა. მთავრობის ადვოკატები ამტკიცებენ, რომ სარჩელები, რომლებიც ამ ფონდის დაბლოკვას ითხოვენ, უკვე უშედეგოა.

თუმცა, მოსამართლე ბრინკემას გადაწყვეტილება უფრო მყარია. სასამართლომ წინასწარი შეზღუდვა გასცა, რადგან დროებითი აკრძალვა პარასკევს იწურებოდა. მნიშვნელოვანია, რომ ფონდის ამოქმედებამდე არც კომისია შექმნილა და არც თანხები გაცემულა.

ერთ-ერთი მთავარი კითხვა, რომელიც საზოგადოებაში გაჩნდა, ეხება 2021 წლის 6 იანვრის კაპიტოლიუმზე შტურმის მონაწილეებს. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპმა მათ მასობრივი შეწყალება მიანიჭა, იუსტიციის მინისტრმა არ გამორიცხა, რომ ძალადობაში ჩართულ პირებსაც შეეძლოთ ფონდიდან ანაზღაურების მიღება. ეს ფაქტი რესპუბლიკელთა ნაწილისთვისაც კი მიუღებელი აღმოჩნდა.

სარჩელის ავტორები აცხადებენ, რომ ფონდი გადასახადის გადამხდელთა ფულის არამიზნობრივ ხარჯვას წარმოადგენდა. თავად დონალდ ტრამპს ფონდის გაუქმება საჯაროდ არ დაუდასტურებია და პრესასთან საუბრისას ინიციატივაზე კვლავ პოზიტიურად საუბრობს.