ტიმ სერნაკმა, ქიმიკოსმა, რომელმაც კარიერის ორი ათწლეული მსხვილ ფარმაცევტულ კომპანიებში გაატარა, საქმიანობის სფერო რადიკალურად შეცვალა. წლების განმავლობაში ის კიბოს, აივ-ინფექციისა და დიაბეტის საწინააღმდეგო პრეპარატებზე მუშაობდა, თუმცა დღეს მისი სამიზნე ველური ბუნების დაცვაა.

პრობლემა, რომელსაც სერნაკი აწყდება, მარტივია: ვეტერინარიაში ხშირად იყენებენ ადამიანებისთვის განკუთვნილ მედიკამენტებს, რაც ცხოველებისთვის ხშირად დამღუპველია. მაგალითად, ბაყაყების კანის ინფექციების სამკურნალოდ გამოყენებული იტრაკონაზოლი ამფიბიებისთვის ხშირად სასიკვდილო დოზაა.

მიჩიგანის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი ახლა „კონსერვაციული ქიმიის“ მიმართულებას ავითარებს. მისი მიზანია, მედიკამენტები თავიდანვე ცხოველების ფიზიოლოგიაზე მორგებული იყოს. ამ პროცესში კი მთავარი დამხმარე ხელოვნური ინტელექტია.

AI და ცილოვანი მოდელირება

წამლის შექმნა ხანგრძლივი და ძვირადღირებული პროცესია, თუმცა Google DeepMind-ის AlphaFold მოდელმა ეს პროცესი დააჩქარა. სერნაკი ეკრანზე მუტანტური ცილების სამგანზომილებიან სტრუქტურას ვიზუალურად აკვირდება, რაც ლაბორატორიულ პირობებში ცილის გამოყვანის საჭიროებას აქრობს.

რობოტების დახმარებით, მეცნიერს დღეში 1500-მდე პოტენციური წამლის ეფექტურობის ტესტირება შეუძლია. ეს ტექნოლოგიური ნახტომი საშუალებას იძლევა, მედიკამენტები გაცილებით სწრაფად და ნაკლები რესურსით შეიქმნას.

პაციენტები ზომის განურჩევლად

სერნაკის „პაციენტების“ სია მრავალფეროვანია: ზღვის კუებიდან დაწყებული, საფრთხეში მყოფი მტაცებელი ფრინველებით დამთავრებული. ის ასევე მუშაობს ზუსტ ინსექტიციდებზე, რომლებიც ინვაზიური სახეობებისგან წიწვოვანი ხეების დასაცავად არის განკუთვნილი.

მეცნიერი აღიარებს, რომ ქიმიის გამოყენება ბუნების დაცვაში რისკებს შეიცავს, თუმცა მიიჩნევს, რომ ქიმიკოსების ამ პროცესს მიღმა დატოვება დიდი შეცდომაა. მისი თქმით, მაშინ, როცა ადამიანური მედიცინა უმაღლესი ტექნოლოგიებითაა აღჭურვილი, ველური ბუნების დასაცავად მოძველებული მეთოდების გამოყენება დაუშვებელია.