SpaceX-ის საჯარო შეთავაზება (IPO), რომელიც ბაზარზე დიდი ხანია ელოდებიან, კაპიტალის ბაზრებისთვის გარდამტეხ მომენტად იქცა. ფინანსური ექსპერტები ამ პროცესს ილონ მასკის ლიდერობის „რეფერენდუმს“ უწოდებენ.

კომპანიის საბაზრო შეფასება 1.75 ტრილიონ დოლარს შეადგენს. ეს მაჩვენებელი ინვესტორებისთვის განსაკუთრებით თვალშისაცემია, როდესაც მას სხვა ტექნოლოგიურ გიგანტებს ადარებენ. SpaceX-ის ფასი-მოგების (P/E) კოეფიციენტი დაახლოებით 100-ს უტოლდება, მაშინ როდესაც Nvidia-ს შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი 20-25-ია, ხოლო Apple-ისთვის — დაახლოებით 10.

ინვესტორების მთავარი დილემა

ინვესტორებს უწევთ კომპრომისზე წასვლა არა მხოლოდ კაპიტალიზაციის მაღალი ნიშნულის, არამედ მმართველობითი სტრუქტურის გამო. ილონ მასკი აპირებს შეინარჩუნოს SpaceX-ის ხმის უფლების 80-85%. მსგავსი პრაქტიკა ხშირად აფრთხობს ინვესტორებს, მაშინაც კი, როდესაც საუბარია სტაბილურად მომგებიან კომპანიებზე.

Appian-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, მეტ კალკინსმა, CNBC-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ ეს IPO არის „რეფერენდუმი ილონ მასკზე და იმაზე, თუ რამდენად სწამთ ინვესტორებს ამ კონკრეტული მეწარმის“.

„ინვესტორებს მასკის მიმართ დიდი ნდობა აქვთ, რადგან მან ბევრი რამ დაამტკიცა. ისინი დებენ ფსონს მის უნარზე, გახსნას ახალი ბაზრები, თუმცა ეს პროცესი მაღალი რისკის შემცველია“, — აცხადებს კალკინსი.

პროგნოზები და მომავალი რისკები

მიუხედავად სკეპტიციზმისა, ბაზრის ბევრი მონაწილე ოპტიმისტურად არის განწყობილი. New Street Research-ის ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ IPO-დან 12 თვის განმავლობაში აქციების ფასი 165 დოლარამდე გაიზრდება, რაც 22%-იან ზრდას და კომპანიის 2.3 ტრილიონ დოლარამდე შეფასებას გულისხმობს.

ეს პროგნოზი ეფუძნება ვარაუდს, რომ SpaceX კოსმოსური ბაზრის 75%-ს დაიკავებს. თუმცა, ლონდონის ბიზნეს სკოლის ფინანსების პროფესორი, ჯეიმს დაუ, სიფრთხილისკენ მოუწოდებს. მისი თქმით, SpaceX-ის შეფასება მჭიდროდ არის დაკავშირებული მასკის პიროვნებასთან, რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში ერთ-ერთ მთავარ რისკად რჩება.

„SpaceX-ის ღირებულება დამოკიდებულია იმაზე, თუ რას გააკეთებს კომპანია 20 წლის შემდეგ. მაგრამ 20 წლის შემდეგ მასკი უკვე ასაკოვანი იქნება და გაურკვეველია, რა როლს შეასრულებს ის კომპანიაში“, — აღნიშნავს დაუ.