ტექნოლოგიური კვლევების დამოუკიდებელი კოალიცია (CITR) აშშ-ის მთავრობის წინააღმდეგ სასამართლო დავაში ჩაერთო. ორგანიზაცია აცხადებს, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია საიმიგრაციო კანონებს იყენებს იმ მკვლევართა დასასჯელად, რომლებიც ონლაინ დეზინფორმაციას, სიძულვილის ენასა და პროპაგანდას შეისწავლიან.

საქმეში ფიგურირებენ სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო, შიდა უსაფრთხოების ყოფილი მდივანი კრისტი ნოემი და ყოფილი გენერალური პროკურორი პემ ბონდი. მოსარჩელეები მოითხოვენ, რომ სასამართლომ არაკონსტიტუციურად ცნოს „ვიზების შეზღუდვის პოლიტიკა“, რომელიც, მათი თქმით, სიტყვის თავისუფლებას არღვევს.

რა ხდება სასამართლოში?

დაპირისპირება ერთი წლის წინ დაიწყო, როდესაც მარკო რუბიომ სოციალურ ქსელში გამოაცხადა პოლიტიკა, რომელიც მიზნად ისახავს „ამერიკელების ცენზურაში მონაწილე პირების“ შეზღუდვას. მას შემდეგ, რამდენიმე უცხოელ მკვლევარს აშშ-ში შესვლა აეკრძალა.

კერი დესელმა, მკვლევართა ადვოკატმა, სასამართლო პროცესის დროს განაცხადა, რომ პოლიტიკა ბუნდოვანი და მასშტაბურია, რაც მკვლევარებში შიშის ფაქტორს აჩენს. თავის მხრივ, მთავრობის წარმომადგენელი ზაქარია ლინდსი ამტკიცებს, რომ დავა არ ეხება სიტყვის თავისუფლებას, არამედ იმ ქმედებებს, რომლებიც „უცხოეთის მთავრობების მიერ ცენზურის განხორციელებას უწყობს ხელს“.

გლობალური გავლენა

CITR 47 ქვეყნის 500-მდე წევრს აერთიანებს. ორგანიზაციის განცხადებით, ბევრი მკვლევარი უკვე იძულებულია შეცვალოს კვლევის თემატიკა ან დატოვოს აშშ, რათა უსაფრთხოდ განაგრძოს საქმიანობა. სასამართლოს გადაწყვეტილება მნიშვნელოვანი იქნება იმისთვის, თუ რამდენად ღია დარჩება საზოგადოება ციფრული რისკების შესახებ ინფორმაციის მისაღებად.

ამ დროისთვის, მოსამართლეს არცერთი მხარის შუამდგომლობა არ დაუკმაყოფილებია. პროცესის მიმდინარეობისას ირკვევა, თუ ვინ ხვდება რეალურად სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ დაწესებული აკრძალვების ქვეშ. საქმეში ჩართული არიან ისეთი ცნობილი ორგანიზაციები, როგორიცაა Center for Countering Digital Hate და Global Disinformation Index, რომელთა დამფუძნებლებსაც უკვე შეეხოთ სავიზო შეზღუდვები.

მთავრობის პოზიცია უცვლელია: „ამერიკული ვიზა არის პრივილეგია და არა უფლება“, ამიტომ მათ, ვინც აშშ-ის მოქალაქეების ცენზურაშია გარეული, შედეგები უნდა იწვნიონ.