ხელოვნური ინტელექტის (AI) აგენტები უკვე ავტონომიურად ხარჯავენ ფულს ინტერნეტში. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბაზარი ჯერ კიდევ საწყის ეტაპზეა, გლობალური ტექნოლოგიური და ფინანსური კომპანიები ინფრასტრუქტურის მშენებლობისთვის რბოლაში ჩაერთვნენ. Keyrock-ის მონაცემებით, 2025 წლის მაისიდან 2026 წლის აპრილამდე AI აგენტებმა ბლოკჩეინის მეშვეობით 73 მილიონი დოლარის ღირებულების 176 მილიონი ტრანზაქცია განახორციელეს.

რატომ კრიპტო და არა ტრადიციული ბანკები?

ტრადიციული ფინანსური სისტემები, როგორიცაა Visa, წელიწადში 14,5 ტრილიონ დოლარს ამუშავებს, ამიტომ კრიპტო-ტრანზაქციების მოცულობა ჯერჯერობით მცირეა. თუმცა, მთავარი განსხვავება მიკროგადახდების ეფექტურობაშია. კვლევის მიხედვით, AI აგენტების ტრანზაქციების 76% აღემატება იმ 30-ცენტიან ფიქსირებულ საკომისიოს, რომელიც სტანდარტულ საბარათე გადახდებს ახასიათებს.

AI აგენტები ხშირად ახორციელებენ გადახდებს 1-დან 10 ცენტამდე დიაპაზონში. ბლოკჩეინზე, განსაკუთრებით Base-ისა და Tempo-ს ქსელებში, მსგავსი ტრანზაქციების ღირებულება ცენტის ნაწილს შეადგენს, რაც მათ იდეალურს ხდის ავტომატური პროგრამული უზრუნველყოფისთვის.

ინდუსტრიის ლიდერები და ახალი პროტოკოლები

ბაზარზე უკვე გამოჩნდა კონკურენტული სისტემები, რომლებიც ხელოვნურ ინტელექტს პირდაპირ გადახდების განხორციელების საშუალებას აძლევს:

  • Coinbase (x402): საშუალებას აძლევს AI აგენტებს, გადაიხადონ USDC-ით ისეთი სერვისებისთვის, როგორიცაა მონაცემთა ანალიტიკა ან ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურა.
  • Stripe (MPP): შექმნილია სპეციალურად მანქანებს შორის გადახდებისთვის (Machine Payments Protocol).
  • Google (AP2): ფოკუსირებულია აგენტებისთვის გადახდის ავტორიზაციის დელეგირებაზე.
  • Visa: ნერგავს ტოკენიზებულ სერთიფიკატებს, რომლებიც მორგებულია AI-ზე დაფუძნებულ კომერციაზე.

ამჟამად მანქანური გადახდების 98.6% ხორციელდება USDC-ის მეშვეობით, რაც Circle-ის პოზიციას ამყარებს, თუმცა ბაზარზე რისკებსაც აჩენს – ეს არის დამოკიდებულება ერთადერთ ემიტენტზე.

მომავლის პროგნოზები

Gartner-ის ვარაუდით, 2028 წლისთვის AI აგენტებს შეუძლიათ შუამავლობა გაუწიონ 15 ტრილიონი დოლარის ღირებულების შესყიდვებს. McKinsey-ის შეფასებით კი, 2030 წლისთვის საცალო ვაჭრობაში AI-ს მიერ განხორციელებული კომერციული ოპერაციები 3-დან 5 ტრილიონ დოლარამდე გაიზრდება. მიუხედავად ამ პოტენციალისა, 2026 წლისთვის დაგეგმილი რეგულაციები, როგორებიცაა ევროპის MiCA ან აშშ-ის GENIUS Act, ჯერ კიდევ არ პასუხობენ მანქანებს შორის ავტონომიური ტრანზაქციების იურიდიულ და პასუხისმგებლობის საკითხებს.