აშშ-ის ფედერალური ღია ბაზრის კომიტეტი (FOMC) 17 ივნისს დაგეგმილ სხდომაზე საპროცენტო განაკვეთის უცვლელად დატოვებას გეგმავს. ეს იქნება პირველი შემთხვევა, როდესაც ცენტრალურ ბანკს სათავეში ახალი თავმჯდომარე, კევინ უორში ჩაუდგება. პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ არჩეული უორშისთვის ეს გადაწყვეტილება პოლიტიკური და ეკონომიკური ბალანსის პირველი დიდი გამოცდაა.

მიუხედავად იმისა, რომ უორშს წარსულში განაკვეთების შემცირების სურვილი ჰქონდა გამოხატული, დღევანდელი რეალობა განსხვავებულია. აშშ-ში ინფლაციის მაჩვენებელი კვლავ ორჯერ აღემატება ფედერალური რეზერვის სამიზნე 2%-იან ნიშნულს. ექსპერტების აზრით, ეს გარემოება უფრო მეტად განაკვეთების ზრდისკენ უბიძგებს ბანკს, ვიდრე შემცირებისკენ.

პოლიტიკური დისონანსი და ეკონომიკური რეალობა

კევინ უორშის პოზიცია შესაძლოა დაუპირისპირდეს დონალდ ტრამპის მოლოდინებს, რომელიც საჯაროდ აცხადებდა, რომ საპროცენტო განაკვეთები მკვეთრად უნდა შემცირებულიყო. თუმცა, ფინანსური ბაზრები, კერძოდ CME-ის FedWatch ინსტრუმენტი, მიუთითებს, რომ ივნისის სხდომაზე განაკვეთის ცვლილების ალბათობა პრაქტიკულად ნულოვანია.

Capital Economics-ის შეფასებით, უორში ეცდება შეინარჩუნოს ნეიტრალური პოზიცია და ამავდროულად აღიაროს, რომ განაკვეთების ზრდა კვლავაც დღის წესრიგში რჩება. LendingTree-ის მთავარი საკრედიტო ანალიტიკოსის, მეტ შულცის თქმით, ამერიკელებმა უახლოეს მომავალში მაღალი საპროცენტო განაკვეთებისთვის უნდა მოემზადონ.

ინფლაციის გაზომვის ახალი მეთოდი

აღსანიშნავია, რომ კევინ უორში ინფლაციის შესაფასებლად ე.წ. „trimmed mean“ (გაკვეცილი საშუალო) მეთოდს ანიჭებს უპირატესობას. ეს მიდგომა ბაზარზე არსებულ ყველაზე ექსტრემალურ ფასთა ცვლილებებს ფილტრავს და ყურადღებას ამახვილებს უფრო სტაბილურ ტენდენციებზე.

ეკონომისტები აღნიშნავენ, რომ ეს მეთოდი და ტრადიციული „საბაზო ინფლაციის“ (core inflation) მაჩვენებელი ამჟამად სხვადასხვა სიგნალს იძლევა. ეს დისონანსი ქმნის სივრცეს როგორც „მტრედული“ (განაკვეთის შემცირების მომხრე), ისე „შემტევი“ მონეტარული პოლიტიკისთვის.

რას ნიშნავს ეს მომხმარებლისთვის?

ფედერალური რეზერვის გადაწყვეტილებები პირდაპირ აისახება სესხებისა და დანაზოგების საპროცენტო განაკვეთებზე. როდესაც რეზერვი განაკვეთს მაღალ ნიშნულზე ინარჩუნებს, მომხმარებლებისთვის სესხება ძვირდება, რაც ეკონომიკურ აქტივობას ანელებს.

ამჟამად აშშ-ის ოჯახები ენერგომატარებლების გაძვირებისა და მაღალი ფასების გამო უკვე სერიოზული ფინანსური წნეხის ქვეშ არიან. TransUnion-ის კვლევის თანახმად, ეს ქმნის ე.წ. „K-ფორმის“ ეკონომიკურ სურათს, სადაც მაღალი შემოსავლის მქონე ოჯახები მდგომარეობას შედარებით ადვილად უმკლავდებიან, ხოლო დაბალი შემოსავლის მქონე ფენები სირთულეებს აწყდებიან.