SpaceX ოფიციალურად გამოდის ბაზარზე. პარასკევს დაგეგმილი 75-მილიარდიანი საჯარო შეთავაზება (IPO) უკვე გადაჭარბებულია მოთხოვნით, ხოლო ინსტიტუციური ინვესტორები ილონ მასკის კოსმოსური იმპერიის წილებში მილიარდობით დოლარის ინვესტირებას გეგმავენ.

კომპანიის ფინანსური სტრატეგია ბევრ კითხვას აჩენს. კრიტიკოსები მიუთითებენ წამგებიან ოპერაციებზე და მასკის არაპროგნოზირებად ქცევაზე, თუმცა ტექნოლოგიური სექტორის ინვესტორებმა უკვე ისწავლეს, რომ მასკის წინააღმდეგ თამაში სარისკოა. ამჯერად, SpaceX-ის მთავარი ფსონი „ორბიტალურ მონაცემთა ცენტრებია“.

სამი „შეუძლებელი“ მისია

მასკის ახალი ხედვა სამი რთული საინჟინრო ამოცანის შესრულებას მოითხოვს:

  • სრულად მრავალჯერადი რაკეტა: Starship-ის ტექნოლოგია კრიტიკულია ტვირთის კოსმოსში დაბალი დანახარჯით გასატანად.
  • ამერიკული ჩიპების ქარხანა (Terafab): საკუთარი ნახევარგამტარების წარმოება გლობალური დეფიციტის ფონზე.
  • თანამგზავრების მასობრივი წარმოება: სატელიტების აწყობის ტემპის მკვეთრი ზრდა, რაც AI გამოთვლითი სიმძლავრეების უზრუნველყოფას მოემსახურება.

ფინანსური ანალიტიკოსები, მათ შორის Morningstar და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორი ასვათ დამოდარანი, კომპანიის ღირებულებას ბაზრის მოლოდინებზე ნაკლებად აფასებენ. Morningstar SpaceX-ს 825 მილიარდ დოლარად აფასებს, რაც ბანკების მიერ შეთავაზებულ 1.8 ტრილიონ დოლარზე გაცილებით დაბალია.

AI-ბიზნესის გაურკვევლობა

SpaceX-ის S-1 დოკუმენტში საუბარია კორპორატიულ ხელოვნურ ინტელექტზე, თუმცა კომპანია ამავდროულად საკუთარ გამოთვლით სიმძლავრეებს თავისსავე კონკურენტებს — Anthropic-სა და Google-ს ჰყიდის. ეს სტრატეგია ბევრს აფიქრებს იმაზე, თუ სად იქნება რეალური ღირებულება: მოდელების შექმნაში თუ გამოთვლითი რესურსების მიწოდებაში.

მასკი გეგმავს, რომ მომდევნო წლის ბოლომდე კოსმოსში AI-გამოთვლითი სიმძლავრე წელიწადში დაახლოებით ერთი გიგავატით გაზარდოს. ეს მოითხოვს თვეში 500-ზე მეტი თანამგზავრის წარმოებას, რაც არსებულ შესაძლებლობებს ბევრად აღემატება.

მიუხედავად იმისა, რომ SpaceX-ის კოსმოსური გაშვებები და Starlink-ის ქსელი სტაბილურია, კომპანიის მომავალი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად სწრაფად შეძლებს ის ამ რევოლუციური ინფრასტრუქტურის აშენებას. მასკი თავდაპირველად ამბობდა, რომ SpaceX-ს ბირჟაზე არ გაიტანდა, სანამ მარსზე არ მოხვდებოდა. ახლა კი, IPO-ს წინ დასახული მიზნები არანაკლებ რთული შესასრულებელია.