SpaceX-ის ფინანსური მომავალი კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება. კომპანიის მიერ გასულ კვირას წარდგენილ IPO-ს დოკუმენტებსა და ილონ მასკის პირად განცხადებებს შორის არსებული შეუსაბამობა ინვესტორებს დააბნევდა. საუბარია Anthropic-თან გაფორმებულ ხელშეკრულებაზე, რომელიც SpaceX-ის მონაცემთა ცენტრის, Colossus 1-ის სიმძლავრეების იჯარას ეხება.

კონფლიქტური დეტალები

IPO-ს ოფიციალურ პროსპექტში მითითებულია, რომ Anthropic-ი SpaceX-ს თვეში 1.25 მილიარდ დოლარს გადაუხდის 2029 წლის მაისამდე. თუმცა, მასკმა სოციალურ ქსელ X-ზე დაწერა, რომ კომპანიას მრავალწლიანი ვალდებულება არ აუღია და ხელშეკრულება რეალურად 180-დღიანი იჯარაა, რომელიც 90-დღიანი შეტყობინების საფუძველზე შეიძლება გაუქმდეს.

ეს განსხვავება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია პოტენციური ინვესტორებისთვის. 15-მილიარდიანი წლიური შემოსავალი და რამდენიმე თვიანი მოკლევადიანი კონტრაქტი კომპანიის ვალუაციაზე რადიკალურად განსხვავებულ გავლენას ახდენს. 2025 წელს SpaceX-ის მთლიანი შემოსავალი 18.7 მილიარდ დოლარს შეადგენდა, რაც ამ ახალი ნაკადის მნიშვნელობას კიდევ უფრო ზრდის.

პრობლემები ფინანსურ გამჭვირვალობასთან

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი შეუსაბამობები იშვიათი და შემაშფოთებელია. კოლუმბიის უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორის, ერიკ ტალის თქმით, ან ინვესტორები შეცდომაში შეჰყავთ ოფიციალური დოკუმენტებით, ან მასკი არასწორ ინფორმაციას ავრცელებს, რაც ორივე შემთხვევაში ნდობის ფაქტორს აზიანებს.

კრიტიკა მხოლოდ ამ ეპიზოდს არ ეხება. ანალიტიკოსები, მათ შორის PitchBook-ის წარმომადგენელი ფრანკო გრანდა, მიუთითებენ, რომ IPO-ს დოკუმენტაციაში ბევრი მნიშვნელოვანი ინფორმაცია აკლია:

  • მომხმარებელთა გადინების მაჩვენებლები (churn rate);
  • Falcon 9-ის ეკონომიკური ერთეულების დეტალები;
  • ხელოვნური ინტელექტის სეგმენტის (SpaceXAI) რეალური მონაცემები.

ხელოვნური ინტელექტის გამოწვევები

SpaceX-ის AI განყოფილება, რომელიც xAI-სთან შერწყმის შემდეგ ჩამოყალიბდა, კომპანიის ვალუაციის მნიშვნელოვანი ნაწილია — 1.25 ტრილიონი დოლარი. თუმცა, მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში ამ მიმართულებამ 2.5 მილიარდი დოლარის ოპერაციული ზარალი აჩვენა, მიუხედავად 10.1 მილიარდი დოლარის კაპიტალური დანახარჯებისა.

Anthropic-თან გარიგება მიანიშნებს, რომ SpaceX-ს საკუთარი AI სერვისების სრულად დატვირთვა უჭირს, ამიტომ თავისუფალი სიმძლავრეების გაქირავება შემოსავლის მიღების ერთადერთ გზად იქცა. მასკის თქმით, ეს შეთანხმება დროებითია და საჭიროების შემთხვევაში კომპანია სიმძლავრეებს უკან დაიბრუნებს.