2026 წელს, აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე განხორციელებული თავდასხმების პარალელურად, ისრაელმა აზერბაიჯანში საკუთარი ელიტური სამხედრო და სადაზვერვო დანაყოფები გაგზავნა. CNN-ის ცნობით, რომელიც ოთხ ინფორმირებულ წყაროზე დაყრდნობით ავრცელებს ინფორმაციას, ეს ოპერაცია ისრაელის მიერ ახლო აღმოსავლეთში შექმნილი ფარული სამხედრო ქსელის ნაწილი იყო.

ოპერაციები ირანის საზღვართან

წყაროების თანახმად, ისრაელის ძალები აზერბაიჯანის სამხრეთ რეგიონებში რამდენიმე ლოკაციაზე იყვნენ დისლოცირებულნი. ერთ-ერთი ასეთი პოზიცია ირანის ქალაქ თავრიზიდან სულ რაღაც 100 კილომეტრის მოშორებით მდებარეობდა, რომელიც კონფლიქტის დროს ისრაელის საჰაერო დარტყმების სამიზნე გახდა.

„სპეცდანიშნულების რაზმები ადგილზე სადაზვერვო მისიებს ასრულებდნენ და დრონების ოპერაციებს ატარებდნენ“, — აცხადებენ წყაროები. ეს პოზიციები ისრაელს საშუალებას აძლევდა, ირანის ჩრდილოეთ ნაწილზე სრული კონტროლი დაემყარებინა და მუდმივი მონიტორინგი ეწარმოებინა.

რა შედიოდა აზერბაიჯანულ ოპერაციაში?

  • შემადგენლობა: რამდენიმე ათეული სამხედრო მოსამსახურე, მათ შორის სპეცრაზმელები, სამაშველო დანაყოფები და „მოსადის“ აგენტები.
  • მიზანი: თავდაპირველად იგეგმებოდა როგორც საგანგებო სიტუაციების დროს სამაშველო ჯგუფების პოზიციები, თუმცა მოგვიანებით მათი ფუნქცია დაზვერვასა და საბრძოლო ოპერაციებზე გაფართოვდა.

ბაქოს ოფიციალური პოზიცია

აზერბაიჯანის საელჩომ აშშ-ში CNN-ის მიერ გავრცელებული ცნობები „უსაფუძვლოდ“ შეაფასა. ბაქო კატეგორიულად უარყოფს, რომ მისი ტერიტორია მესამე ქვეყნების წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციებისთვის გამოიყენება.

აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჯეიჰუნ ბაირამოვმა 2026 წლის იანვარში ირანელ კოლეგასთან საუბარში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აზერბაიჯანის საჰაერო სივრცე და ტერიტორია არასდროს იქნება გამოყენებული მეზობელი ირანის ან სხვა სახელმწიფოს წინააღმდეგ.

ენერგეტიკული და სამხედრო პარტნიორობა

ისრაელსა და აზერბაიჯანს შორის მჭიდრო კავშირებს ათწლეულები აკავშირებს. აზერბაიჯანი ისრაელის ნავთობით მომარაგების მთავარი წყაროა და ისრაელის მიერ მოხმარებული ნავთობის დაახლოებით 65%-ს უზრუნველყოფს.

პარალელურად, SIPRI-ს მონაცემებით, 2016-2020 წლებში აზერბაიჯანის მიერ შესყიდული იარაღის 69% სწორედ ისრაელზე მოდიოდა. თანამედროვე ისრაელურმა ტექნოლოგიებმა, განსაკუთრებით დრონებმა, გადამწყვეტი როლი ითამაშა 2020 წლის ყარაბაღის მეორე ომში, სადაც აზერბაიჯანმა უპირატესობა მოიპოვა.