ქარელის მუნიციპალიტეტში მდებარე ზღუდერის წმინდა გიორგის ეკლესია, რომელიც შუა საუკუნეების ქართული არქიტექტურის მნიშვნელოვან ნიმუშს წარმოადგენდა, სრულად განადგურებულია. ინფორმაციას გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნული კვლევითი ცენტრი ავრცელებს.

ისტორიული ძეგლის ბედი

ზღუდერის ეკლესია VI საუკუნის სამნავიანი ბაზილიკა იყო, რომელიც შემდგომ პერიოდებში — X და XIV საუკუნეებში გადაკეთდა. მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა პერიოდში ნაგებობა ნაწილობრივ დაზიანდა, მას კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი ჰქონდა მინიჭებული. დღეს ამ ისტორიული ნაგებობის ნაფუძარზე თანამედროვე მასალებით ახალი ტაძრის მშენებლობა მიმდინარეობს.

როგორც გაირკვა, ძეგლის დანგრევა ჯერ კიდევ გასულ წელს მოხდა, თუმცა ფაქტი საჯარო არ ყოფილა. საზოგადოებამ ამის შესახებ მხოლოდ მას შემდეგ შეიტყო, რაც ჩუბინაშვილის ცენტრის თანამშრომელი თამთა დოლიძე ადგილზე ჩავიდა და ვითარება გადაამოწმა.

სახელმწიფო უწყებების პოზიცია

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო ადასტურებს, რომ მშენებლობა უნებართვოდ მიმდინარეობს. სააგენტოს მონიტორინგის სამსახურის ცნობით, მათ ფაქტი ჯერ კიდევ გასულ წელს გამოავლინეს. უწყების განცხადებით, მათ რუის-ურბნისის ეპარქიას სამუშაოების შეჩერების მოთხოვნით წერილობით მიმართეს და საქმის კურსში ჩააყენეს საქართველოს საპატრიარქო, როგორც ძეგლის მესაკუთრე.

მიუხედავად ამისა, კანონდარღვევის აღსაკვეთად ქმედითი ნაბიჯები არ გადადგმულა. შედეგად, სახელმწიფო უწყების მითითებების სრული უგულებელყოფით, ისტორიული ძეგლი საბოლოოდ განადგურდა.

კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში შექმნილი ვითარება საგანგაშოა. მხოლოდ სისტემური რეფორმები არ არის საკმარისი, თუ სახელმწიფო პოლიტიკა არ გახდება ისტორიული ძეგლების დაცვა ხელყოფის მცდელობებისაგან, განურჩევლად იმისა, თუ ვისგან მოდის ეს მცდელობა, — ნათქვამია ჩუბინაშვილის ცენტრის განცხადებაში.

ექსპერტების შეფასებით, მომხდარი ცხადყოფს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სფეროში არსებულ სერიოზულ ხარვეზებს. სააგენტოს პასუხისმგებლობის საკითხი კვლავ ღიად რჩება, რადგან ერთი წლის განმავლობაში მათ ვერ შეძლეს მნიშვნელოვანი ისტორიული ობიექტის გადარჩენა.