კოსოვოში 7 ივნისს კიდევ ერთი ვადამდელი არჩევნები იმართება. ეს უკვე მესამე საყოველთაო კენჭისყრაა ქვეყანაში ბოლო ერთ წელზე ცოტა მეტი ხნის განმავლობაში. ევროპის ყველაზე ახალგაზრდა სახელმწიფოში არსებული პოლიტიკური ჩიხი ამომრჩეველთა უკმაყოფილებას იწვევს.

პოლიტიკური კრიზისი აპრილში გამწვავდა, როდესაც პოლარიზებულმა პარლამენტმა პრეზიდენტის არჩევა ვერ შეძლო. დაძაბულობა 2025 წლის თებერვლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დაიწყო, როდესაც პრემიერ-მინისტრ ალბინ კურტის პარტიამ, „ვეტევენდოსიემ“, გამარჯვების მიუხედავად, დამოუკიდებლად მთავრობის ფორმირება ვერ მოახერხა.

მრავალთვიანმა უთანხმოებამ დეპუტატებს შორის ქვეყანა ვადამდელი არჩევნებისკენ უბიძგა. მიუხედავად იმისა, რომ კურტის პარტიამ მოგვიანებით ეთნიკური უმცირესობების მხარდაჭერით კოალიციის შექმნა შეძლო, პოლიტიკური სტაბილურობა ვერ შენარჩუნდა.

ამომრჩევლები არჩევნების მიმართ სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, განსაკუთრებით ცხოვრების ფასების ზრდის ფონზე. ეკონომიკური სიდუხჭირე ევროპის ერთ-ერთ უღარიბეს ქვეყანაში მწვავედ იგრძნობა.

ფინანსური ტვირთი და საარჩევნო პროცესი

კვირას დაგეგმილი არჩევნები სახელმწიფო ბიუჯეტს 11,5 მილიონი აშშ დოლარი უჯდება. ეს თანხა არ მოიცავს პოლიტიკური პარტიების საარჩევნო კამპანიის ხარჯებს. თუ გავითვალისწინებთ 2025 წელს ჩატარებულ ორ საყოველთაო და ორ ადგილობრივ არჩევნებს, საარჩევნო პროცესების საერთო ღირებულება ხუთჯერ გაიზარდა.

საარჩევნო უბნები დილის 7:00 საათზე გაიხსნა და 12 საათის განმავლობაში მუშაობს. ეგზიტპოლების შედეგები უბნების დახურვისთანავე გახდება ცნობილი, ხოლო წინასწარი ოფიციალური შედეგები გვიან ღამით გამოქვეყნდება.

ისტორიული კონტექსტი

კოსოვო სერბეთის ყოფილი ოლქია, რომელმაც 2008 წელს დამოუკიდებლობა ცალმხრივად გამოაცხადა. 1990-იანი წლების სისხლიანი დაპირისპირების შემდეგ, რაშიც ნატო ჩაერია, რეგიონს საერთაშორისო ადმინისტრაცია მართავდა. დღეისთვის კოსოვო საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ ნაწილობრივაა აღიარებული.

სერბეთის კონსტიტუცია კოსოვოს კვლავ თავის ტერიტორიად მიიჩნევს, თუმცა პრიშტინის ხელისუფლება ჩრდილოეთ კოსოვოს, რომელიც სერბებით არის დასახლებული, სრულად ვერ აკონტროლებს. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ კოსოვოს დამოუკიდებლობას არ ცნობს გაეროს უშიშროების საბჭოს ორი მუდმივი წევრი — რუსეთი და ჩინეთი. საქართველოს, თავის მხრივ, კოსოვო აღიარებული არ აქვს.