იმუნური სისტემის რევოლუციური გადატვირთვა: ლუპუსის მკურნალობის ახალი გზა

ექსპერიმენტულმა თერაპიამ ლუპუსით დაავადებული პაციენტები რემისიამდე მიიყვანა. მეთოდი შესაძლოა სხვა აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ გამოდგეს.

გიორგი კაპანაძე

11 ივნისი, 2026 · 23:332 წუთის წასაკითხი

ექიმი და პაციენტი კლინიკურ გარემოში — ფოტო: BBC Health

გააზიარე

რა ვიცით ჯერჯერობით

ექსპერიმენტული მკურნალობა გულისხმობს იმუნური სისტემის გენეტიკურ გადაპროგრამებას.
CAR-T თერაპია მიმართულია B-უჯრედების განადგურებაზე, რომლებიც ლუპუსის დროს ორგანიზმს ესხმიან თავს.
პირველი ექვსი პაციენტიდან ხუთი მკურნალობის შემდეგ რემისიაშია, მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებმაც მედიკამენტების მიღება შეწყვიტეს.
მეთოდი უკვე გამოიყენება ონკოლოგიაში, თუმცა აუტოიმუნური დაავადებებისთვის ეს კვლევა პიონერულია.

ბრიტანელმა მეცნიერებმა იმუნური სისტემის რევოლუციური გადატვირთვის მეთოდი შეიმუშავეს, რომელმაც ლუპუსით დაავადებულ პაციენტებში დაავადების სრული რემისია გამოიწვია. ექსპერიმენტული მკურნალობა, რომელიც ლონდონის უნივერსიტეტის კოლეჯის საავადმყოფოებში (UCLH) ჩატარდა, იმედს იძლევა, რომ მედიცინა აუტოიმუნური დაავადებების მკურნალობის ახალ ერაში შედის.

ლუპუსი არის ქრონიკული დაავადება, რომლის დროსაც იმუნური სისტემა საკუთარ ორგანიზმს ესხმის თავს, რაც იწვევს სახსრების ტკივილს, კანის დაზიანებას და სასიცოცხლო ორგანოების, მათ შორის თირკმელების, მწყობრიდან გამოსვლას.

Two people walking across a wide, open grassy field under a bright blue sky filled with large white clouds. One person is holding the lead of a brown dog, which is walking slightly ahead with its tongue out and tail raised. Both individuals are dressed casually in long trousers and light layers, suggesting mild outdoor weather conditions. The background features a line of green trees and shrubs, creating a natural and peaceful setting.

ერთ-ერთი პირველი პაციენტი, ქეით თინკლერი, რომელიც დიაგნოზთან 30 წელია იბრძვის, ამბობს, რომ თავს ისე კარგად არასდროს გრძნობდა, როგორც მკურნალობის შემდეგ. წარსულში ის იმდენად მძიმე მდგომარეობაში იყო, რომ ყოველდღიური მოქმედებები, მაგალითად, ჩაის ჭიქის აწევა, მისთვის აუტანელ ტკივილთან ასოცირდებოდა.

„ლუპუსის ყველაზე მძიმე პერიოდში საწოლიდან ვერ ვდგებოდი, სიკვდილის პირას ვიყავი. ახლა კი ვცხოვრობ“, — ამბობს ქეითი, რომელიც მკურნალობის შემდეგ მედიკამენტებს აღარ იღებს და აქტიურ ცხოვრებას დაუბრუნდა.

Katie Tinkler The image shows a close-up of a medical fluid bag hanging from a metal stand with several curved hooks. The transparent bag contains a deep reddish liquid pooled in the lower half, with condensation droplets visible on the inside surface. At the bottom of the bag, there are two outlet tubes connected, with the liquid visible inside one of them. The stand is made of shiny metal with multiple arms designed to hold equipment securely in place. The background is plain and clinical, suggesting a healthcare environment such as a hospital or treatment room. — Katie Tinkler

მკურნალობის მეთოდი ეფუძნება CAR-T თერაპიას, რომელიც აქამდე ძირითადად სისხლის კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენებოდა. მეცნიერებმა პაციენტის საკუთარი T-უჯრედები ლაბორატორიულად გენეტიკურად შეცვალეს ისე, რომ მათ მიზანმიმართულად გაანადგურონ დაავადების გამომწვევი B-უჯრედები. ორგანიზმში დაბრუნების შემდეგ, მოდიფიცირებული უჯრედები „ასუფთავებენ“ სისტემას, რის შემდეგაც ხდება ჯანსაღი იმუნური სისტემის აღდგენა.

Katie Tinkler The image shows three people standing together on a snowy mountain landscape under a clear, bright blue sky. All three individuals are wearing winter sports gear, including helmets, goggles with reflective lenses, insulated jackets, and snow trousers, and each is standing on skis or a snowboard. The person on the left stands on a snowboard, while the two individuals on the right are positioned on skis, with one of them holding a ski pole. Behind the group, there are snow-covered mountain peaks and ridges stretching across the background, with the sunlight shining strongly from above and slightly behind them. The bright sun creates sharp shadows on the snow and highlights the crisp texture of the slopes, giving the scene a vivid, high-contrast appearance with clear visibility and expansive scenery. — Katie Tinkler

კვლევის პირველადი შედეგები შთამბეჭდავია: ექვსი პაციენტიდან ხუთი დღემდე რემისიაშია. ევროპის რევმატოლოგიის კონგრესზე წარდგენილი მონაცემებით, პაციენტები მკურნალობიდან 18 თვის შემდეგაც თავს კარგად გრძნობენ.

ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ეს მეთოდი პოტენციურად გარდამტეხი იქნება ისეთი დაავადებებისათვის, როგორიცაა გაფანტული სკლეროზი და რევმატოიდული ართრიტი. ექიმი კლერ როდი აცხადებს, რომ მეცნიერები უკვე მუშაობენ ამ მიმართულებით კლინიკურ კვლევებზე.

მიუხედავად წარმატებისა, მეცნიერები სიფრთხილეს იჩენენ. ჯერჯერობით უცნობია, რამდენ ხანს გასტანს რემისია და როგორ იმოქმედებს ეს მეთოდი პაციენტების უფრო ფართო ჯგუფზე. თუმცა, როგორც რევმატოლოგი მარია ლეანდრო აღნიშნავს, ეს არის უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი აუტოიმუნური დაავადებების სრულ განკურნებამდე.

The image shows a person positioned in the foreground of what appears to be a laboratory or research workspace. The person is wearing a white lab coat with visible text on the chest reading “UCL,” and a pair of glasses is resting on top of the person’s head. The background contains various scientific items, including a colourful DNA double-helix model, containers, and laboratory equipment arranged on a work surface. On the right side of the image there are bright objects such as a green rack and a container with a yellow lid, adding contrast to the otherwise neutral environment.

რატომ აქვს ამას მნიშვნელობა

აუტოიმუნური დაავადებების მაღალი გავრცელება საქართველოშიც აქტუალური პრობლემაა. მიუხედავად იმისა, რომ CAR-T თერაპია ჯერ კიდევ ექსპერიმენტულ სტადიაზეა და მაღალტექნოლოგიურ ინფრასტრუქტურას მოითხოვს, ამ მეთოდის წარმატება გზას უხსნის მომავალში უფრო ხელმისაწვდომი და ეფექტური სამედიცინო სერვისების დანერგვას, რაც ქართველ პაციენტებს უცხოეთში მკურნალობის ნაცვლად, ადგილობრივად მკურნალობის იმედს მისცემს.

ხშირად დასმული კითხვები

ეს არის იმუნოთერაპიის ფორმა, სადაც პაციენტის საკუთარ T-უჯრედებს გენეტიკურად ცვლიან, რათა მათ კონკრეტული დაავადების უჯრედები გაანადგურონ.
არა, ეს მეთოდი ამ ეტაპზე ექსპერიმენტულ კლინიკურ კვლევებს გადის და მხოლოდ სპეციალიზებულ ცენტრებში გამოიყენება.
ადრეული კვლევების მიხედვით, ექვსი პაციენტიდან ხუთს დაუფიქსირდა მდგომარეობის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება და რემისია.

თეგები#მედიცინა #ლუპუსი #ჯანდაცვა #იმუნოლოგია #მეცნიერება

ეს ამბავი ვითარდება

58 განახლება · ბოლო 11 ივნისი, 2026

თანამედროვე მედიცინის რევოლუციური მიღწევები და კვლევები

თანამედროვე მედიცინა ახალი ტექნოლოგიებისა და ფუნდამენტური კვლევების მეშვეობით დაავადებებთან ბრძოლის სტრატეგიას რადიკალურად ცვლის. მეცნიერები აქტიურად იკვლევენ უჯრედულ მექანიზმებს, დაბერების პროცესებსა და იმუნოთერაპიის პოტენციალს, რაც კიბოსა და ქრონიკული დაავადებების მკურნალობის ახალ გზებს ხსნის. კვლევები მოიცავს როგორც გენეტიკურ მანიპულაციებს, ასევე საკვები პროდუქტების უსაფრთხოებისა და არსებული სამედიცინო სტანდარტების გადახედვას. ეს პროგრესი მიზნად ისახავს არა მხოლოდ სიმპტომების მართვას, არამედ დაავადებების გამომწვევი მიზეზების აღმოფხვრას.