ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრმა კირ სტარმერმა კაბინეტის ყოველკვირეულ სხდომაზე საკმაოდ რადიკალური და გამომწვევი ტონი აირჩია. 28 მინისტრის თანდასწრებით, მან პირდაპირ მიანიშნა, რომ მზადაა, დაუპირისპირდეს ყველას, ვინც მის ლიდერობას ეჭვქვეშ აყენებს.

მთავარი სამიზნე ჯანდაცვის მინისტრი ვეს სტრიტინგი აღმოჩნდა. სტრიტინგი თვეებია ღიად აცხადებს, რომ მზადაა პარტიის ლიდერობისთვის ბრძოლაში ჩაერთოს, თუმცა მანამდე პირობა დადო, რომ თავად არ გახდებოდა პროცესის ინიციატორი. როგორც ჩანს, სტარმერმა სწორედ ამ დილემით ისარგებლა.

ლეიბორისტული პარტიის წესების „ჭადრაკი“

ბრიტანეთის კონსერვატორებისგან განსხვავებით, სადაც ლიდერის შეცვლა დეპუტატების ნდობის საკითხზე გადის, ლეიბორისტულ პარტიაში პროცედურა სხვაგვარია. სტარმერის თანამდებობიდან გასაძევებლად საჭიროა 81 დეპუტატის მხარდაჭერა კონკრეტული ოპონენტის მიმართ.

პრემიერი ამჟამად ოსტატურად თამაშობს ოპოზიციურ ფრაქციებს შორის არსებულ უთანხმოებაზე. ნაწილი დეპუტატების სურს, ლიდერობისთვის ბრძოლა უფრო ნელა წარიმართოს, რადგან ისინი ენდი ბერნჰემის კანდიდატურას უჭერენ მხარს, რომელიც ამჟამად პარლამენტის წევრი არ არის. მეორე ნაწილი კი, ვეს სტრიტინგის მხარდამჭერები, ცვლილებების დაუყოვნებლივ განხორციელებას ითხოვენ.

გადადგომების „ტალღა“ თუ „წვეთები“?

სტარმერის სტრატეგიამ, რომელიც ავტორიტეტის დემონსტრირებას ისახავდა მიზნად, გარკვეული შედეგები უკვე გამოიღო: მთავრობის მაღალჩინოსანთა ნაწილი მას საჯაროდ დაუპირისპირდა. ჯეს ფილიპსისა და ალექს დევის-ჯონსის გადადგომამ პოლიტიკური დაძაბულობა კიდევ უფრო გაამწვავა.

მიუხედავად იმისა, რომ ანალიტიკოსები ამ პროცესს ბორის ჯონსონის გადადგომის წინარე პერიოდს ადარებენ, სიტუაცია ჯერჯერობით განსხვავებულია. ეს არ არის მასობრივი პროტესტი კაბინეტის უმაღლეს რგოლებში, თუმცა „წვეთოვანი“ გადადგომები პრემიერისთვის სერიოზულ უხერხულობას ქმნის.

რა იქნება შემდეგ?

ვეს სტრიტინგის მომდევნო ნაბიჯები და „რბილი მემარცხენეების“ პოზიცია გადამწყვეტი იქნება. ცნობილია, რომ ენერგეტიკის მინისტრი ედ მილიბენდი ამ ეტაპზე დუმილს ამჯობინებს, თუმცა მისი პოლიტიკური მოკავშირე მიატა ფანბულე უკვე გადადგა და ღიად უჭერს მხარს ბერნჰემს.

თუკი ვინმე სტარმერს პირდაპირ გამოუწვევს, პრემიერი ავტომატურად მოხვდება საარჩევნო ბიულეტენში. მთავრობის მაღალი რანგის წყაროები არ გამორიცხავენ, რომ სტარმერმა შესაძლოა შეძლოს სტრიტინგის დამარცხება შიდაპარტიულ დაპირისპირებაში, იმ დეპუტატების დახმარებით, რომლებსაც სტარმერის წასვლა სურთ, მაგრამ სტრიტინგის გაპრემიერება არ აწყობთ.

მოკლევადიან პერსპექტივაში, სტარმერმა თავისი ჯიუტი და გაბედული პოლიტიკური ნაბიჯებით შეძლო სიტუაციის დროებითი „გაყინვა“, თუმცა კრიზისი შორს არის დასრულებისგან.