სიბერის საწინააღმდეგო თერაპიებში ფართოდ გამოყენებულმა პრეპარატების კომბინაციამ შესაძლოა სერიოზული ზიანი მიაყენოს თავის ტვინს. კონექტიკუტის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ dasatinib-ისა და quercetin-ის (D+Q) ერთობლივი მოხმარება თაგვებში მიელინის დაზიანებას იწვევს.

მიელინი არის დამცავი გარსი, რომელიც აკრავს ნერვულ ბოჭკოებს და უზრუნველყოფს ელექტრული იმპულსების ეფექტურ გადაცემას ტვინსა და მთელ ორგანიზმში. ამ გარსის დაზიანება იწვევს ისეთ გართულებებს, როგორიცაა ტკივილი, დაბუჟება, მოძრაობის გაძნელება და მეხსიერების დაქვეითება.

ტვინის სტრუქტურული დაზიანება

კვლევის შედეგები, რომელიც ჟურნალ PNAS-ში გამოქვეყნდა, მკვლევრებისთვის მოულოდნელი აღმოჩნდა. ექსპერიმენტის ფარგლებში, როგორც ახალგაზრდა, ისე ასაკოვანი თაგვები D+Q-ს კომბინაციით მკურნალობდნენ. შედეგად, ორივე ჯგუფში გამოვლინდა მიელინის ფენის მნიშვნელოვანი შემცირება, თუმცა ახალგაზრდა თაგვებში ზიანი გაცილებით უფრო მასშტაბური იყო.

მეცნიერებმა ასევე შეამჩნიეს კორპუს კალოზუმის — ტვინის ორი ჰემისფეროს დამაკავშირებელი სტრუქტურის — დეგრადაცია. მსგავსი დაზიანებები ხშირად გვხვდება ქიმიოთერაპიის კურსის გავლელი პაციენტების შემთხვევაში და ასოცირდება ე.წ. „ქიმიოთერაპიულ ტვინთან“ (chemo brain).

უჯრედების ფუნქციური რეგრესია

მიკროსკოპული კვლევისას დადგინდა, რომ მიელინის წარმომქმნელი უჯრედები, ოლიგოდენდროციტები, არ კვდებიან, არამედ რეგრესირებენ და უბრუნდებიან უფრო მოუმწიფებელ, ნაკლებად ფუნქციურ მდგომარეობას. იმუნოლოგ სტივენ კროკერის თქმით, პრეპარატები, სავარაუდოდ, ბლოკავენ უჯრედებისთვის საჭირო ენერგიას, რაზეც უჯრედები ფუნქციური სიმარტივით პასუხობენ.

საინტერესოა, რომ ასეთი ცვლილებები მსგავსია იმ პროცესებისა, რაც გაფანტული სკლეროზის მქონე პაციენტებში შეინიშნება. მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ ეს აღმოჩენა დაეხმარება მათ გაიგონ, შესაძლებელია თუ არა დაზიანებული უჯრედების აღდგენა და ტვინის ფუნქციის რეაბილიტაცია.

მიუხედავად იმისა, რომ D+Q კომბინაცია აქტიურად განიხილება დიაბეტისა და ალცჰეიმერის დაავადებების სამკურნალოდ, ეს კვლევა მოუწოდებს სიფრთხილისკენ. განსაკუთრებით საგანგაშოა ის ფაქტი, რომ ბევრი ადამიანი ამ პრეპარატებს ექიმის დანიშნულების გარეშე, მხოლოდ „გახანგრძლივების“ მიზნით მოიხმარს.