ავსტრალიის მთავრობამ ამერიკულ მწარმოებელ გიგანტ 3M-ს 2 მილიარდი ავსტრალიური დოლარის (დაახლოებით 1.4 მილიარდი აშშ დოლარი) ოდენობის სარჩელით მიმართა. დავა უკავშირდება სახანძრო ქაფში გამოყენებულ ტოქსიკურ ნივთიერებებს, რომლებმაც ქვეყნის მასშტაბით ათობით თავდაცვითი ობიექტი დააბინძურა.

ეს ავსტრალიის მთავრობის ისტორიაში ყველაზე მსხვილი სასამართლო სარჩელია. იუსტიციის მინისტრ მიშელ როულენდის განცხადებით, მიზანი იმ „სოლიდური ხარჯების“ ანაზღაურებაა, რომელიც სახელმწიფომ 28 სხვადასხვა ლოკაციაზე ე.წ. PFAS-ის (პერ- და პოლიფტოროალკილის ნივთიერებები) გაუვნებელყოფისთვის გასწია.

რა გახდა დავის მიზეზი?

სარჩელის თანახმად, 3M-მა განზრახ დამალა და დაამახინჯა ინფორმაცია სახანძრო ქაფის გარემოზე ზემოქმედების შესახებ. კომპანია ავსტრალიურ მხარეს არწმუნებდა პროდუქტის უსაფრთხოებაში მაშინ, როდესაც ფლობდა საპირისპირო მტკიცებულებებს.

PFAS-ს ხშირად „მარადიულ ქიმიკატებს“ უწოდებენ, რადგან ისინი ბუნებრივ პირობებში არ იშლება. ეს ნივთიერებები გამოიყენება არა მხოლოდ სახანძრო ქაფებში, არამედ მობილურ ტელეფონებში, ტანსაცმელსა და არაწებვად ჭურჭელშიც. კვლევებმა აჩვენა, რომ ტოქსინები სახიფათო კონცენტრაციით გროვდება წყალში, ნიადაგსა და საკვებში, ასევე ადამიანის ორგანიზმში.

კომპანიის პოზიცია

3M-ის წარმომადგენლები ბრალდებებს უარყოფენ და აცხადებენ, რომ კომპანია ავსტრალიაში PFAS-ს არასდროს აწარმოებდა და ამ ტიპის ქაფის გაყიდვა ქვეყანაში 20 წლის წინ შეწყვიტა. მათი თქმით, ავსტრალიის თავდაცვის დეპარტამენტი აღნიშნულ პროდუქტს გაყიდვების შეწყვეტიდან კიდევ ორი ათწლეულის განმავლობაში იყენებდა.

„ჩვენ დავიცავთ თავს ამ ბრალდებებისგან სამართლებრივი პროცესის გზით“, — აცხადებენ კორპორაციაში. 2022 წელს 3M-მა ოფიციალურად განაცხადა, რომ PFAS-ის წარმოებას სრულად წყვეტდა, რადგან ეს ნივთიერებები ჯანმრთელობის მრავალ სერიოზულ პრობლემასთან, მათ შორის კიბოსთან არის დაკავშირებული.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

ავსტრალიის მთავრობა ხაზს უსვამს, რომ მათ უკვე დახარჯეს მილიარდ დოლარზე მეტი დაბინძურებული ტერიტორიების კვლევასა და გაწმენდაზე. მიშელ როულენდის თქმით, ეს პროცესი ავსტრალიელი გადასახადის გადამხდელებისთვის მძიმე ტვირთია და კორპორატიული პასუხისმგებლობა ამ შემთხვევაში გადამწყვეტია.