აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციას (FDA) კრიტიკის ქარცეცხლში ატარებენ. საქმე ეხება ვაქცინების უსაფრთხოების შესახებ ჩატარებულ კვლევებს, რომლებიც უწყებამ დაუკვეთა, თუმცა მათი შედეგების გასაჯაროებაზე უარი განაცხადა. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით, პოლიტიკურად დანიშნულმა პირებმა მეცნიერებს უკვე დამტკიცებული და რეცენზირებული ნაშრომების გაწვევა უბრძანეს.

გასული წლის ოქტომბერში FDA-ს მეცნიერებს დაევალათ ორი კვლევის უკან გაწვევა, რომლებიც უკვე მიღებული იყო ისეთი ავტორიტეტული გამოცემების მიერ, როგორიცაა Drug Safety და Vaccine. თებერვალში კი, უწყების ხელმძღვანელობამ უარი თქვა Shingrix-ის ვაქცინის უსაფრთხოების შესახებ მომზადებული ანგარიშების წარდგენაზე.

კვლევების მასშტაბი და შედეგები

ერთ-ერთი დაბლოკილი კვლევა 7.5 მილიონი ადამიანის სამედიცინო ჩანაწერებს ეფუძნებოდა. მეცნიერებმა 2023-2024 წლების Covid-19-ის ვაქცინაციის შემდგომი პერიოდი შეისწავლეს. შედეგებმა აჩვენა, რომ ვაქცინაციასთან დაკავშირებული რისკები სტატისტიკურად უმნიშვნელო იყო, გარდა იშვიათი შემთხვევებისა.

მეორე კვლევა, რომელიც 4.2 მილიონ ადამიანს მოიცავდა, ადასტურებდა უკვე ცნობილ იშვიათ გვერდით მოვლენებს, როგორიცაა მიოკარდიტი და ცხელებით გამოწვეული კრუნჩხვები. Shingrix-ის ანალიზმა ასევე დაადასტურა გილენ-ბარეს სინდრომის დაბალი რისკი, რაც წლებია მითითებულია პრეპარატის ინსტრუქციაში.

პოლიტიკური ჩარევა თუ სამეცნიერო პროცესი?

უწყება აცხადებს, რომ ავტორებმა „მონაცემებით გაუმყარებელი დასკვნები გააკეთეს“. თუმცა, სამეცნიერო საზოგადოება ამ არგუმენტს აკრიტიკებს. ნებისმიერ ფუნქციურ სისტემაში, რეცენზირების პროცესი სწორედ იმისთვის არსებობს, რომ ტექსტი და ზოგადი დასკვნები დაიხვეწოს და დაზუსტდეს.

კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ FDA-ში „ასიმეტრიული“ მიდგომა შეინიშნება. მაგალითად, ნოემბერში უწყებამ გაავრცელა მემორანდუმი, რომელიც 10 ბავშვის გარდაცვალებას ვაქცინაციას უკავშირებდა, თუმცა ამის მყარი მტკიცებულება არ წარუდგენია. ამავდროულად, ვაქცინების უსაფრთხოების დამადასტურებელი მასშტაბური კვლევები დაბლოკილია.

მომავალი რისკები

სიტუაცია განსაკუთრებით საყურადღებო ხდება 11 ივნისს, როდესაც ჩრდილოეთ ამერიკაში ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატი იწყება. მასობრივი თავშეყრის პირობებში, როდესაც აშშ-ში წითელას შემთხვევები მატულობს, ხოლო ვაქცინაციის დონე კრიტიკულ ზღვარს ქვემოთაა, გამჭვირვალობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

სამედიცინო წრეებში შიშობენ, რომ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც მანამდე სანდო ინფორმაციის წყარო იყო, შესაძლოა, ვეღარ ასრულებდეს თავის მთავარ ფუნქციას — მოსახლეობის ინფორმირებას რეალური რისკებისა და უსაფრთხოების შესახებ.