აშშ-ის ხელისუფლება მკაცრ შეზღუდვებს აწესებს იმ მოქალაქეებისთვის, რომლებიც ებოლასა და ჰანტავირუსის გავრცელების ზონებში იმყოფებოდნენ. ოფიციალური პოლიტიკა ითვალისწინებს არა სამშობლოში ევაკუაციას, არამედ პაციენტების მესამე ქვეყნებში, კერძოდ გერმანიასა და ჩეხეთში გადაყვანას. ექსპერტები აცხადებენ, რომ ეს მიდგომა შესაძლოა ეწინააღმდეგებოდეს აშშ-ის მოქალაქეების კანონიერ უფლებებს და საფრთხეს უქმნიდეს სამომავლო ჰუმანიტარულ მისიებს.

პოლიტიკა თუ სამედიცინო აუცილებლობა?

აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) წარმომადგენლის, სატიშ პილაის განცხადებით, პაციენტების სხვა ქვეყნებში გადაყვანა „ყველაზე სწრაფი“ გამოსავალი იყო. თუმცა, ჯონს ჰოპკინსის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის პროფესორი ალექსანდრა ფელანი ამბობს, რომ აშშ-ის მოქალაქეებს ქვეყანაში დაბრუნების სრული უფლება აქვთ. მისივე თქმით, ამერიკას მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო ბიოუსაფრთხოების ინფრასტრუქტურა გააჩნია, რომელიც სწორედ მსგავსი კრიზისებისთვის შეიქმნა.

„ნებისმიერი ნიშანი იმისა, რომ ამერიკელებს სამშობლოში დაბრუნების გზა ეღობებათ, დემოტივაციას გაუჩენს მოხალისეებს, რომლებიც საერთაშორისო კრიზისების დროს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან დახმარებას უწევენ მსოფლიოს,“ — აცხადებს ალექსანდრა ფელანი.

ჰანტავირუსი და კარანტინის რეჟიმი

პარალელურად, ნებრასკას ბიოუსაფრთხოების ცენტრში სავალდებულო კარანტინში რჩებიან „MV Hondius“-ის მგზავრები, რომლებიც ანდესის ვირუსთან (ჰანტავირუსის სახეობა) კონტაქტში იყვნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ მგზავრს სახლში იზოლაციის სურვილი ჰქონდა, CDC-მ მათ 31 მაისამდე ცენტრში დარჩენა დაავალა.

გადაწყვეტილება ჯეი ბჰატაჩარიამ მიიღო, რომელიც დროებით ასრულებს CDC-ის დირექტორის მოვალეობას. ბჰატაჩარია ცნობილია კოვიდ-პანდემიის დროს დაწესებული მკაცრი რეგულაციების კრიტიკით. თუმცა, ამჯერად მისი გადაწყვეტილება საპირისპიროა — მან დაავალა მგზავრებს კარანტინის გავლა სპეციალიზებულ დაწესებულებაში, რაც უფლებადამცველების მხრიდან პროპორციულობის პრინციპის დარღვევად ფასდება.

გავლენა მოხალისეებზე

ექიმმა კრეიგ სპენსერმა, რომელმაც 2014 წელს გვინეაში ებოლასთან ბრძოლისას ვირუსი თავად გადაიტანა, აღნიშნა, რომ სამედიცინო პერსონალის მოძიება ისედაც რთულია. თუ ექიმებსა და ექთნებს ეცოდინებათ, რომ სამშობლოში დაბრუნების გარანტია არ აქვთ, ისინი უარს იტყვიან კრიზისულ რეგიონებში გამგზავრებაზე. ეს კი ეპიდემიის უკონტროლოდ გავრცელებას და გლობალური უსაფრთხოების რისკების ზრდას გამოიწვევს.