რვაფეხები, რომლებიც დიდი ხანია ცნობილი არიან თავიანთი მაღალი ინტელექტით, ახალ დონეზე გადავიდნენ. დარტმუთის კოლეჯის მეცნიერთა ახალი კვლევის თანახმად, ამ მოლუსკებს შეუძლიათ ისწავლონ სარკის გამოყენება იმ საკვების საპოვნელად, რომელიც პირდაპირი ხედვის არეალში არ არის.

კვლევა, რომელიც ჟურნალ Current Biology-ში გამოქვეყნდა, ადასტურებს, რომ რვაფეხებს გააჩნიათ რთული სივრცითი აზროვნების უნარი. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც უხერხემლო ცხოველებში მსგავსი კოგნიტური შესაძლებლობა დაფიქსირდა. აქამდე ითვლებოდა, რომ სარკით სარგებლობა მხოლოდ ხერხემლიანებისთვის, მაგალითად, ზოგიერთი ძუძუმწოვრისა და ფრინველისთვის იყო დამახასიათებელი.

კვლევის ავტორებმა კალიფორნიული ორწერტილიანი რვაფეხები (Octopus bimaculoides) სპეციალურ ლაბორატორიულ პირობებში დააკვირდნენ. ექსპერიმენტის მთავარი მიზანი იყო გაერკვიათ, შეძლებდნენ თუ არა ცხოველები ანარეკლის დახმარებით იმ საკვების ადგილმდებარეობის გამოცნობას, რომელსაც პირდაპირ ვერ ხედავდნენ.

მკვლევარებმა გამოიყენეს ვირტუალური კრაბის გამოსახულება, რათა თავიდან აეცილებინათ რვაფეხების ქემორეცეპტორების (ყნოსვისა და შეხების) გავლენა შედეგებზე. რვაფეხებს უნდა დაენახათ ანარეკლი სარკეში, შემდეგ კი მიმხვდარიყვნენ, რომ საკვები სინამდვილეში სხვა მხარეს იყო და შესაბამისად ემოძრავათ. შედეგებმა აჩვენა, რომ ცხოველები სწორ გადაწყვეტილებას 73%-იან შემთხვევებში იღებდნენ.

როგორც პროფესორი პიტერ ცე განმარტავს, რვაფეხები სწავლობენ სარკის გამოყენებას ისევე, როგორც ადამიანები სწავლობენ მანქანის უკანა ხედვის სარკეების მართვას. ეს პროცესი მეცნიერებს აფიქრებინებს, რომ რვაფეხებს შესაძლოა ჰქონდეთ გარემოს შინაგანი რუკები, რაც მათ ნადირობაში ეხმარება.

აღსანიშნავია, რომ რვაფეხები ადამიანებისგან ევოლუციურად უკიდურესად დაშორებული სახეობაა. მათი საერთო წინაპარი ჭიაყელა იყო, რომელიც 350-500 მილიონი წლის წინ ცხოვრობდა. ეს აღმოჩენა მეცნიერებს აძლევს საფუძველს, ივარაუდონ კოგნიტური პროცესების კონვერგენტული ევოლუციის შესახებ, სადაც სხვადასხვა სახეობები მსგავსი გამოწვევების საპასუხოდ ივითარებენ ინტელექტის ანალოგიურ მექანიზმებს.

სამომავლოდ მეცნიერები გეგმავენ უფრო ღრმად შეისწავლონ, თუ როგორ ინახავენ ეს ცხოველები გარემოს შესახებ ინფორმაციას და რამდენად რთულია მათი შინაგანი „რუკები“. თუმცა, უკვე დღეს ნათელია, რომ რვაფეხების ინტელექტი გაცილებით უფრო მრავალმხრივია, ვიდრე ეს აქამდე წარმოგვედგინა.