სიცოცხლის არსებობისთვის აუცილებელ მთავარ ელემენტად თხევად წყალს მიიჩნევენ. ტრადიციულად, მეცნიერები თვლიდნენ, რომ ამისთვის აუცილებელია ვარსკვლავის სითბო, თუმცა ახალი კვლევა, რომელიც მიუნხენის ლუდვიგ მაქსიმილიანის უნივერსიტეტისა და მაქს პლანკის ინსტიტუტის მეცნიერებმა ჩაატარეს, საპირისპიროს ამტკიცებს.

თავისუფლად მოძრავი პლანეტები და მათი მთვარეები

სამყაროში არსებობენ ე.წ. „მოხეტიალე“ ანუ თავისუფლად მოძრავი პლანეტები (FFP), რომლებიც არცერთ ვარსკვლავს არ უვლიან გარშემო. ისინი პლანეტარული სისტემების ფორმირებისას ხდება, როდესაც გრავიტაციული ქაოსის გამო პლანეტები მშობლიური სისტემიდან ირიყებიან.

ფიზიკოს ჯულია როსეტის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ასეთ პლანეტებს შეუძლიათ შეინარჩუნონ თავიანთი მთვარეები. მიუხედავად იმისა, რომ კოსმოსურ სივრცეში მათი ორბიტები მკვეთრად იცვლება და ელიფსურ ფორმას იღებს, სწორედ ეს მოძრაობა ხდება სიცოცხლის შენარჩუნების გასაღები.

ტიდალური გათბობა: სითბოს წყარო სიბნელეში

როდესაც მთვარეები პლანეტის გარშემო ელიფსურ ორბიტაზე მოძრაობენ, მათზე მოქმედი გრავიტაციული ძალები მუდმივად „ჭიმავს“ და „კუმშავს“ მათ. ამ პროცესს ტიდალური გათბობა ეწოდება, რაც ხახუნის შედეგად სითბოს წარმოქმნის. კვლევის თანახმად, ეს ენერგია საკმარისია იმისთვის, რომ მთვარის ზედაპირზე წყალი არ გაიყინოს, მაშინაც კი, თუ ის ვარსკვლავური სინათლისგან მოწყვეტილია.

წყალბადის ატმოსფეროს როლი

მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ სითბოს შესანარჩუნებლად ნახშირორჟანგი არასაკმარისია, რადგან უკიდურეს სიცივეში ის კონდენსირდება. თუმცა, წყალბადით მდიდარი ატმოსფერო საუკეთესო თბოიზოლატორია. მაღალი წნევის პირობებში წყალბადის მოლეკულები თერმულ გამოსხივებას იჭერენ, რაც მთვარეებს მილიარდობით წლის განმავლობაში ათბობს.

ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვან კითხვებს ბადებს დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის შესახებაც. როგორც მკვლევარი დევიდ დალბიუდინგი აღნიშნავს, სიცოცხლის „აკვანს“ აუცილებლად მზე არ სჭირდება. მთვარეებზე მიმდინარე ქიმიური პროცესები და წყლის ციკლები შესაძლოა ანალოგიური იყოს იმ პირობებისა, რაც ადრეულ დედამიწაზე არსებობდა.