ათწლეულების განმავლობაში ანთროპოლოგები თვლიდნენ, რომ უძველესი ადამიანების კბილებზე არსებული მცირე ნაჭდევები მიზანმიმართული ჰიგიენის შედეგი იყო. მეცნიერები ამ კვალს „კბილის საწმენდი ჯოხების“ გამოყენებას უკავშირებდნენ, რაც კაცობრიობის ერთ-ერთ უძველეს ჩვევად მიიჩნეოდა.

თუმცა, American Journal of Biological Anthropology-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევა ამ მოსაზრებას საფუძვლიანად აკრიტიკებს. მკვლევართა ჯგუფმა შეისწავლა 500-ზე მეტი კბილი 27 სხვადასხვა სახეობის პრიმატში და დაადგინა, რომ მსგავსი ღარები ბუნებრივად, ყოველგვარი ხელოვნური ჩარევის გარეშეც ჩნდება.

რას გვეუბნება კბილები ევოლუციაზე?

კბილები ადამიანის ჩონჩხის ყველაზე გამძლე ნაწილია, რომელიც საუკუნეების შემდეგაც ინარჩუნებს პირვანდელ სახეს. სწორედ ამიტომ, მეცნიერები მათ იყენებენ უძველესი დიეტისა და ცხოვრების წესის რეკონსტრუქციისთვის. 20-იანი წლებიდან მოყოლებული, კბილებს შორის არსებულ მცირე ღარებს მეცნიერები კბილის საწმენდი ინსტრუმენტების კვალად მოიხსენიებდნენ.

ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს ღარები ველურ პრიმატებშიც გვხვდება, რომლებსაც ჯოხების ან სხვა ხელოვნური საშუალებების გამოყენების შესაძლებლობა არ აქვთ. შესაბამისად, ყოველი ნაჭდევი კბილზე არ ნიშნავს იმას, რომ ჩვენმა წინაპრებმა ჰიგიენაზე ზრუნვა იცოდნენ.

თანამედროვე სტომატოლოგიური პრობლემები და ევოლუცია

კვლევის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი აღმოჩენა ეხება ე.წ. აბფრაქციულ დაზიანებებს — ღრძილების ხაზთან გაჩენილ V-სებრ ნაჭდევებს. თანამედროვე სტომატოლოგიაში ეს პრობლემა ძალიან გავრცელებულია და ხშირად დაკავშირებულია კბილების კრაჭუნთან, ზედმეტად ძლიერ ჯაგრისთან ან მჟავე სასმელების ჭარბ მოხმარებასთან.

მეცნიერებმა ველურ პრიმატებში ამ ტიპის დაზიანების არცერთი შემთხვევა არ აღმოაჩინეს. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ჩვენი დღევანდელი კბილების პრობლემები, როგორიცაა სიბრძნის კბილების არასწორი ზრდა ან მინანქრის ცვეთა, შესაძლოა მხოლოდ თანამედროვე ცხოვრების წესის, დიეტისა და ჰიგიენური ჩვევების შედეგი იყოს.

ეს კვლევა მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს „ევოლუციური სტომატოლოგიის“ განვითარებაში. ის გვეხმარება გავმიჯნოთ ის, რაც ბუნებრივია და თანდაყოლილი, იმისგან, რაც ჩვენი თანამედროვე, ინდუსტრიალიზებული ყოფის შედეგია.