იუტას შტატის ტერიტორიაზე მეცნიერებმა მიწისძვრების მანამდე უცნობი კლასი აღმოაჩინეს. ათწლეულების განმავლობაში მიიჩნეოდა, რომ დედამიწის მანტიის სიღრმეში, სადაც ტემპერატურა და წნევა უკიდურესად მაღალია, ქანები არ უნდა ტყდებოდეს, თუმცა ახალმა კვლევებმა ეს მოსაზრება საფუძვლიანად შეარყია.

ყველაფერი ჯერ კიდევ 1979 წლის 24 თებერვალს დაიწყო, როდესაც იუტას ჩრდილოეთ ნაწილში 3.8 მაგნიტუდის მიწისძვრა დაფიქსირდა. მაშინდელმა სეისმოლოგებმა ვერ შეძლეს მისი ზუსტი ბუნების ახსნა, რადგან მოვლენა დედამიწის ქერქის ქვეშ, დაახლოებით 90 კილომეტრის სიღრმეზე მოხდა. ეს სიღრმე გაცილებით მეტია, ვიდრე ნებისმიერი სხვა ჩვეულებრივი მიწისძვრის შემთხვევაში.

იუტას უნივერსიტეტის მკვლევარებმა, პროფესორ კიტ კოპერის ხელმძღვანელობით, გადახედეს ძველ სეისმურ ჩანაწერებს და აღმოაჩინეს, რომ ეს შემთხვევა ერთეული არ ყოფილა. მათ კიდევ რვა მსგავსი მოვლენა იდენტიფიცირეს, რომლებიც კონტინენტური მანტიის მიწისძვრებად (CME) კლასიფიცირდა.

კვლევის მნიშვნელობა კიდევ უფრო გაიზარდა 2025 წლის 10 სექტემბერს, როდესაც იუტას უინტას აუზში 4.1 მაგნიტუდის მიწისძვრა მოხდა. ეს მოვლენა მოჰოროვიჩიჩის წყვეტის (მოჰოს) საზღვრიდან 20 კილომეტრის სიღრმეში, მანტიაში განვითარდა. მეცნიერები მას „არქეტიპულ“ მანტიურ მოვლენას უწოდებენ.

ასეთი მიწისძვრები ხდება გარემოში, სადაც ქანები, მაღალი ტემპერატურისა და წნევის გამო, უფრო მეტად პლასტიკურია და „ტაფის“ მსგავსად მოძრაობს. თუმცა, მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ ვაიომინგის კრატონის, დედამიწის ლითოსფეროს უძველესი და სტაბილური ნაწილის ურთიერთქმედება გარემომცველ მანტიასთან, ქმნის დამატებით დაძაბულობას, რაც ამ იშვიათ მოვლენებს იწვევს.

ამ აღმოჩენამ მეცნიერებს ახალი გამოწვევის წინაშე დააყენა — მათ ჯერ არ იციან, რამდენად დიდი შეიძლება იყოს ასეთი ტიპის მიწისძვრები, რადგან მათ არ გააჩნიათ ზედაპირზე დაფიქსირებადი ტიპური ნიშნები, როგორიცაა წინამორბედი ან განმეორებითი ბიძგები.