ტეხასის A&M უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა, დოქტორ აშოკ შეტის ხელმძღვანელობით, შესაძლოა, ნეირომეცნიერებაში გარღვევას მიაღწია. მათ შექმნეს ცხვირის სპრეი, რომელიც ტვინის დაბერების პროცესს აჩერებს და უკვე დაზიანებულ კოგნიტურ ფუნქციებს აღადგენს.

კვლევის შედეგები, რომელიც ჟურნალ Journal of Extracellular Vesicles-ში გამოქვეყნდა, აჩვენებს, რომ სპრეის მხოლოდ ორი დოზა საკმარისია მეხსიერების გასაუმჯობესებლად და ქრონიკული ანთების შესამცირებლად. ეს პროცესი, რომელსაც მეცნიერები „ნეიროინფლამაიჯინგს“ (neuroinflammaging) უწოდებენ, ტვინის უჯრედების ფუნქციონირებას აფერხებს და ასაკთან დაკავშირებული დაავადებების მთავარი მიზეზია.

როგორ მუშაობს ინოვაციური თერაპია?

მკურნალობის საფუძველს წარმოადგენს უჯრედშორისი ვეზიკულები (EVs) — მიკროსკოპული ნაწილაკები, რომლებიც ორგანიზმში გენეტიკურ ინფორმაციას გადასცემენ. მეცნიერებმა ეს ნაწილაკები მიკრო-რნმ-ის მოლეკულებით დატვირთეს, რომლებიც ტვინში სიგნალების რეგულატორებად მოქმედებენ.

სპრეის ფორმა მკვლევრებს საშუალებას აძლევს, გვერდი აუარონ ტვინის დამცავ ბარიერს და წამალი პირდაპირ ნერვულ ქსოვილამდე მიიტანონ. ეს მეთოდი გაცილებით ნაკლებად ინვაზიურია, ვიდრე ტრადიციული მედიკამენტური კურსები.

უჯრედული ენერგიის აღდგენა

თერაპიამ აჩვენა ორმაგი ეფექტი: მან არა მხოლოდ შეამცირა ანთება, არამედ გაააქტიურა მიტოქონდრიები — უჯრედების „ენერგეტიკული სადგურები“. დაბერებისას მიტოქონდრიები ზიანდება, რის გამოც ტვინის უჯრედები კარგავენ ინფორმაციის დამუშავების უნარს. სპრეი ამ პროცესს აბრუნებს და ნეირონებს „მეორე სიცოცხლეს“ აძლევს.

ექსპერიმენტული მოდელების ტესტირებამ აჩვენა, რომ დამუშავების შემდეგ სუბიექტები გაცილებით უკეთ ცნობდნენ ობიექტებს და უკეთ უმკლავდებოდნენ მეხსიერებაზე ორიენტირებულ დავალებებს. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ეფექტი ნარჩუნდებოდა თვეების განმავლობაში.

რა იქნება შემდეგი?

მკვლევრები ხაზს უსვამენ, რომ თერაპიამ მსგავსი ეფექტი აჩვენა როგორც მამრობითი, ისე მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებში, რაც იშვიათი მოვლენაა ბიოსამედიცინო კვლევებში. მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანებზე კლინიკური ცდები ჯერ არ დაწყებულა, ტეხასის უნივერსიტეტის გუნდმა უკვე დააპატენტა ტექნოლოგია და მუშაობას აგრძელებს.

„ჩვენი მიზანი არ არის მხოლოდ სიცოცხლის გახანგრძლივება, არამედ ადამიანების გონებრივი სიმკვეთრის შენარჩუნება, რათა მათ შეძლონ სრულფასოვანი სოციალური ცხოვრება,“ - აცხადებს პროფესორი აშოკ შეტი.