ორი ათეული წლის წინ, სოციალური მედია კაცობრიობის გაერთიანებისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მთავარ ინსტრუმენტად მიიჩნეოდა. დღეს კი ტექნოლოგიური გიგანტები — Meta, Google, TikTok, Snapchat და Discord — ათასობით სასამართლო სარჩელის წინაშე აღმოჩნდნენ. ბრალდებები ძირითადად მომხმარებლების, განსაკუთრებით კი არასრულწლოვნების ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე მიყენებულ ზიანს უკავშირდება.

კოლუმბიის სამართლის სკოლის პროფესორის, ერიკ ტალის თქმით, ეს პროცესი მხოლოდ იურიდიული დაკვირვების საგანი არ არის. მას ყურადღებით ადევნებენ თვალს მარეგულირებლები და პოლიტიკოსებიც, რაც მომავალი წლების კანონმდებლობაზე პირდაპირ აისახება.

ადოლესცენტთა დამოკიდებულება და სასკოლო სარჩელები

ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური დავა, რომელიც კალიფორნიაში მიმდინარეობს, 1 000-ზე მეტ სასკოლო უბანს აერთიანებს. სკოლები ამტკიცებენ, რომ პლატფორმები განზრახ არის დაპროექტებული ისე, რომ მომხმარებლებში დამოკიდებულება გამოიწვიოს, რაც ბავშვების ემოციურ მდგომარეობაზე უარყოფითად აისახება.

სასწავლო დაწესებულებები მოითხოვენ, რომ პლატფორმები „საზოგადოებრივი საფრთხის“ წყაროდ გამოცხადდეს. YouTube-სა და Snapchat-ის წარმომადგენლები ბრალდებებს კატეგორიულად უარყოფენ და აცხადებენ, რომ მათ პლატფორმებს სკოლების დაზიანების მიზანი არ აქვთ.

Meta-ს დაპირისპირება შტატებთან

აგვისტოში დაგეგმილია სასამართლო პროცესი, სადაც 29 შტატის გენერალური პროკურორი Meta-ს ბავშვთა ონლაინ კონფიდენციალურობის დაცვის აქტის (COPPA) დარღვევაში ადანაშაულებს. საქმე ეხება 13 წლამდე ასაკის ბავშვების მიზანმიმართულ „დამიზნებას“ და მათი მონაცემების არამართლზომიერ შეგროვებას.

Roblox და Discord: უსაფრთხოების გამოწვევები

13 წლის მოზარდის მიერ შეტანილი სარჩელი Roblox-ისა და Discord-ის წინააღმდეგ სრულიად სხვა კუთხით აყენებს საკითხს. მოსარჩელე ამტკიცებს, რომ პლატფორმების დეფექტურმა დიზაინმა სექსუალურ მოძალადეს საშუალება მისცა, ბავშვებთან დაკავშირებოდა.

თუ კომპანიები სააპელაციო სასამართლოში დამარცხდებიან, საქმე განხილვის ახალ ეტაპზე გადავა, რაც პლატფორმების მიერ ასაკობრივი ზღვრების დაწესებასა და უცხო პირებთან კომუნიკაციის რეგულირებაზე მკაცრ მოთხოვნებს დააწესებს.

მილიარდერი თაღლითური რეკლამების წინააღმდეგ

კიდევ ერთი გახმაურებული საქმე ეხება ავსტრალიელ მილიარდერ ენდრიუ ფორესტს, რომელმაც Meta-ს უჩივლა. მისი თქმით, Facebook-ზე გავრცელებული თაღლითური რეკლამები მისი სახელითა და ფოტოთი მომხმარებლებს ატყუებდა. ეს საქმე მნიშვნელოვანია, რადგან შესაძლოა, სადავო გახდეს ინტერნეტ-პლატფორმების სამართლებრივი იმუნიტეტი, რომელიც მათ კონტენტზე პასუხისმგებლობისგან ათავისუფლებს.