აშშ-ისა და ისრაელის ომი ირანის წინააღმდეგ 100 დღის ნიშნულს აღწევს. პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის თავდაპირველი დაპირება, რომ სამხედრო ოპერაცია „ძალიან სწრაფად“ დასრულდებოდა, რეალობამ შეცვალა. მიუხედავად 8 აპრილს მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებისა, ჰორმუზის სრუტე კვლავ ჩაკეტილია, საომარი მოქმედებები კი პერიოდულად გრძელდება.

ადამიანური მსხვერპლი და მასშტაბური ნგრევა

ოფიციალური მონაცემებით, ომს სულ მცირე 7 000 ადამიანი შეეწირა. საყურადღებოა, რომ ლიბანში დაღუპულთა რიცხვი (3 593) ირანის მაჩვენებელს (3 468) აღემატება, თუმცა სწორედ ირანი იყო კონფლიქტის მთავარი სამიზნე.

ინტერაქტიული გრაფიკა

ისრაელის ძალები ამჟამად ლიბანის ტერიტორიის თითქმის მეხუთედს აკონტროლებენ. მიუხედავად ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ გამოცხადებული შეთანხმებისა, საომარი მოქმედებები სამხრეთ ლიბანში გრძელდება, რამაც მილიონზე მეტი ადამიანი იძულებით გადაადგილებულად აქცია. ისრაელის ჯარებმა ბუფორის ციხესიმაგრე დაიკავეს, რაც ბოლო 25 წლის განმავლობაში ლიბანის სიღრმეში შეჭრის ყველაზე მასშტაბური შემთხვევაა.

ეკონომიკური შოკი და საწვავის კრიზისი

ჰორმუზის სრუტე, სადაც ომამდე დღეში საშუალოდ 100 გემი მოძრაობდა, დღეს ფაქტობრივად ბლოკირებულია. მონაცემების მიხედვით, 28 თებერვლიდან 31 მაისის ჩათვლით, სრუტეში მხოლოდ 607-მა გემმა გაიარა, რაც დღიურად საშუალოდ 7 ერთეულს შეადგენს.

ინტერაქტიული გრაფიკა

ენერგეტიკულმა ბაზარმა ომის გამო უპრეცედენტო შოკი განიცადა. ნავთობის ფასები თითქმის გაორმაგდა, რამაც 146 ქვეყანაში საწვავის გაძვირება გამოიწვია. საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს შეფასებით, ეს ისტორიაში ყველაზე დიდი ენერგეტიკული დარტყმაა.

საწვავის ფასის მატება პირდაპირ აისახა სასურსათო პროდუქტების ღირებულებაზეც. ექსპერტები გაფრთხილებას იძლევიან, რომ თუ ენერგომატარებლებზე მაღალი ფასები შენარჩუნდება, გლობალური ეკონომიკა შესაძლოა რეცესიაში აღმოჩნდეს.

დიპლომატიური ჩიხი

მოლაპარაკებების რამდენიმე რაუნდი, მათ შორის ისლამაბადში გამართული შეხვედრები, უშედეგოდ დასრულდა. მხარეები ვერ თანხმდებიან ბირთვულ საკითხებზე, რასაც პრეზიდენტი ტრამპი „გადამწყვეტს“ უწოდებს. ირანული მხარე აცხადებს, რომ აშშ-ის ხელმძღვანელობის არ ენდობა.

ამ დროისთვის პრეზიდენტ ტრამპის რეიტინგი 40.3%-ს შეადგენს, ხოლო ამერიკელთა 57% მის საქმიანობას უარყოფითად აფასებს. კონფლიქტის გაჭიანურება და გაურკვეველი დიპლომატიური პერსპექტივები რეგიონში დაძაბულობას კვლავ მაღალ ნიშნულზე ინარჩუნებს.