ჰორმუზის სრუტეში შექმნილი დაძაბულობის ფონზე, კატარმა თეირანში დიპლომატიური მისიის გაგზავნა დააჩქარა. ეს ნაბიჯი მიანიშნებს, რომ სრუტის გახსნისა და აშშ-ის სანქციების მოხსნის შესახებ მიმდინარე მოლაპარაკებები გადამწყვეტ ფაზაში შევიდა.

მოლაპარაკებების მთავარი მიზანი ურთიერთგაგების მემორანდუმის გაფორმებაა. გეგმის მიხედვით, შეთანხმება ირანის ბირთვულ პროგრამაზე დისკუსიას 30 დღით გადაავადებდა, რაც თეირანისთვის აშშ-ის მოთხოვნის — გამდიდრებული ურანის მარაგების გადაცემის შესახებ — დროებით გვერდის ავლის საშუალებას იძლევა.

ირანის პოზიცია და მოსაკრებლების საკითხი

ირანმა შექმნა „სპარსეთის ყურის სრუტის ადმინისტრაცია“ (PGSA), რომელიც კომერციული გემებისთვის მოსაკრებლების დაწესებას და კონკრეტულ მარშრუტებზე ნავიგაციას გეგმავს. თეირანი ამტკიცებს, რომ მათი მიზანი ომის შეწყვეტა და სანქციების ეტაპობრივი მოხსნაა, ბირთვული საკითხები კი მხოლოდ მედიის სპეკულაციაა.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ პროცესში მცირე პროგრესი შეინიშნება, თუმცა ვაშინგტონი არ დაუშვებს ირანმა საერთაშორისო წყლებში გემების გადაადგილებაზე კონტროლი და მოსაკრებლები დააწესოს. რუბიოს თქმით, ამ საკითხში მთავარი შუამავალი კვლავ პაკისტანი რჩება.

რეგიონული რეაქცია

ხუთმა სპარსეთის ყურის სახელმწიფომ — ბაჰრეინმა, ქუვეითმა, კატარმა, საუდის არაბეთმა და არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა — საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციას ოფიციალური წერილით მიმართა. ისინი მოუწოდებენ სავაჭრო გემებს, არ დაემორჩილონ ირანულ ადმინისტრაციას.

ირანის მიერ შემოთავაზებული მარშრუტი არის მცდელობა, გააკონტროლოს ტრაფიკი ტერიტორიული წყლების გამოყენებით და მიიღოს მონეტარული სარგებელი მოსაკრებლების სახით, — ნათქვამია წერილში.

ამავდროულად, პაკისტანი შესაძლოა ჩინეთს შეთანხმების გარანტორად განიხილავდეს. პაკისტანის პრემიერ-მინისტრი შაჰბაზ შარიფი პეკინში ვიზიტს გეგმავს, რათა რეგიონული სტაბილურობის საკითხები განიხილოს. მიუხედავად დიპლომატიური მცდელობებისა, აშშ-ში ჯერ კიდევ განიხილავენ ირანზე შესაძლო სამხედრო დარტყმების საკითხს, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ არის.