ჰორმუზის სრუტის გარშემო მიმდინარე დიპლომატიური პროცესები კრიტიკულ ფაზაში შევიდა. კატარმა თეირანში სპეციალური შუამავლების ჯგუფი გაგზავნა, რათა მხარეებს შორის შეთანხმება შედგეს. მოლაპარაკებების მთავარი მიზანი სრუტის ფუნქციონირების აღდგენა და ირანისთვის დაწესებული სანქციების გადახედვაა.

მოლაპარაკებების დღის წესრიგი

ირანმა უკვე დააანონსა „სპარსეთის ყურის სრუტის ორგანოს“ (PGSA) შექმნა, რომელიც გემებისთვის გადასახადების დაწესებას გეგმავს. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო აცხადებს, რომ ვაშინგტონი მსგავს პრაქტიკას არ შეეგუება. მისი თქმით, საერთაშორისო წყლებში გადასახადების დაწესება მიუღებელია.

არსებული გეგმის მიხედვით, მხარეებს სურთ ხელი მოაწერონ ურთიერთგაგების მემორანდუმს, რაც გზას გაუხსნის 30-დღიან დიალოგს ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებით. ეს ნაბიჯი დროებით გადაავადებს ვაშინგტონის მოთხოვნას, ირანმა გადასცეს გამდიდრებული ურანის მარაგი.

რეგიონული წინააღმდეგობა

ხუთმა სპარსეთის ყურის ქვეყანამ — ბაჰრეინმა, ქუვეითმა, კატარმა, საუდის არაბეთმა და არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა — უკვე მიმართეს საერთაშორისო საზღვაო ორგანოს. ისინი მოუწოდებენ სავაჭრო გემებს, არ დაემორჩილონ ირანის მიერ შექმნილ ახალ ორგანოს.

ირანის მცდელობა, აკონტროლოს ტრაფიკი საკუთარი ტერიტორიული წყლების გამოყენებით, საშიშ პრეცედენტს ქმნის, - ნათქვამია ქვეყნების ერთობლივ განცხადებაში.

თავის მხრივ, ირანი აცხადებს, რომ მოლაპარაკებების მთავარი ფოკუსი საომარი მოქმედებების სრული შეწყვეტაა. თეირანი მოითხოვს სანქციების ეტაპობრივ მოხსნას და გაყინული აქტივების დაბრუნებას. ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერის ესმაილ ბაღაეის თქმით, ბირთვული საკითხები ამ ეტაპზე მხოლოდ მედიის სპეკულაციებია.

პაკისტანის როლი და ჩინეთის ფაქტორი

პაკისტანი ამ პროცესში აქტიურ მედიატორად რჩება. არსებობს ვარაუდი, რომ ისლამაბადი შეეცდება ჩინეთი ჩართოს შეთანხმების გარანტორად. პაკისტანის პრემიერ-მინისტრის შაჰბაზ შარიფის ვიზიტი პეკინში კიდევ უფრო ამყარებს ამ მოლოდინს. მიუხედავად ამისა, აშშ-ის პოზიცია რჩება მყარი: გადასახადების სისტემის დაწესება არ განიხილება.