აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ დაწყებული სამხედრო კამპანიიდან 100 დღე გავიდა. მიუხედავად აპრილში დადებული მყიფე ზავისა, ჰორმუზის სრუტე კვლავ ჩაკეტილია, ხოლო რეგიონში შეიარაღებული დაპირისპირება გრძელდება.

თეირანისთვის ომის მთავარი მიზანი არა სამხედრო უპირატესობის მოპოვება, არამედ არსებული მმართველობითი სისტემის შენარჩუნება იყო. ირანის ხელმძღვანელობა მიიჩნევს, რომ მიუხედავად მრავალრიცხოვანი დანაკარგებისა, მათ ეს ამოცანა შეასრულეს.

სამხედრო და პოლიტიკური დანაკარგები

კონფლიქტმა 3 400-ზე მეტი ირანელი მოქალაქის სიცოცხლე შეიწირა. მათ შორის არიან პოლიტიკური და სამხედრო სფეროს ათობით მაღალი რანგის ლიდერი. ომმა ნათლად აჩვენა, რომ ირანის თავდაცვითი სისტემები ვერ უმკლავდება თანამედროვე სამხედრო წნეხს.

კონფლიქტის პირველივე ორ კვირაში ირანის სარაკეტო და დრონების შეტევები 90%-ით შემცირდა. აშშ-ისა და ისრაელის ოპერაციებმა ირანული გამშვები დანადგარები უფრო სწრაფად გაანადგურა, ვიდრე მათი ჩანაცვლება იყო შესაძლებელი. დაზიანდა როგორც ბირთვული ობიექტები, ისე სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა.

გეოპოლიტიკური გაურკვევლობა

ომის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი ეფექტი რეგიონული უსაფრთხოების არქიტექტურის რღვევაა. ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვამ, რომელიც მსოფლიო ნავთობისა და გაზის ტრანსპორტირების მეხუთედს აკონტროლებს, გლობალური ენერგოუსაფრთხოება კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა.

საინტერესოა, რომ აშშ-ის მოწოდება მოკავშირეებისადმი, დაეცვათ საზღვაო გზები, ნატოსა და ევროპელი პარტნიორების მხრიდან უარით დასრულდა. თეირანისთვის ეს იმის დასტურია, რომ აშშ-მა ვერ შეძლო კოალიციის მობილიზება ერთი სატრანსპორტო დერეფნის გასახსნელად.

შიდა პოლიტიკური სტაბილურობა

შიდა ფრონტზე ირანმა შეძლო სტაბილურობის შენარჩუნება. უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის მკვლელობის შემდეგ, მის მემკვიდრედ მყისიერად დაინიშნა მისი ვაჟი, მოჯთაბა. ამ ნაბიჯმა ქვეყანაში მმართველობის უწყვეტობის ილუზია შექმნა.

თუმცა, ომმა შეცვალა შიდა პოლიტიკური დღის წესრიგი. ზამთრის საპროტესტო ტალღები, რომლებიც ეკონომიკურ პრობლემებს უკავშირდებოდა, ახლა ჩაანაცვლა ნაციონალური წინააღმდეგობისა და გარე საფრთხეების შესახებ რიტორიკამ.

მომავლის პერსპექტივა

ირანული ხელმძღვანელობა ახლა ცდილობს ომის დასრულება ლიბანში მიმდინარე მოვლენებთან დააკავშიროს და რეგიონულ დეესკალაციაში მონაწილის სტატუსი მიიღოს. თუმცა, ჩვეულებრივი სამხედრო შეკავების მექანიზმის მარცხმა ირანის ელიტაში გააძლიერა მოსაზრება, რომ მხოლოდ ბირთვული იარაღი იქნებოდა საიმედო გარანტი აგრესიის წინააღმდეგ.

მომდევნო 100 დღე გადამწყვეტი იქნება იმის გასარკვევად, მიაღწევს თუ არა თეირანი მდგრად მშვიდობას, თუ კვლავ აირჩევს რადიკალურ ზომებს საკუთარი გადარჩენისთვის.