ირანმა აშშ-სთან გაფორმებული შეთანხმება საკუთარი პოზიციების გაძლიერებად შეაფასა. თეირანისთვის ეს დოკუმენტი უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ ცეცხლის შეწყვეტა — ეს არის მტკიცებულება იმისა, რომ ისლამური რესპუბლიკა კონფლიქტიდან არა დამარცხებული, არამედ ხელუხლებელი და ფუნქციური ხელმძღვანელობით გამოვიდა.

რა ითვალისწინებს მემორანდუმი?

აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპისა და ირანის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანის მიერ ხელმოწერილი მემორანდუმი 60-დღიან გეგმას ადგენს. შეთანხმების მთავარი პირობებია:

  • სამხედრო ოპერაციების დაუყოვნებლივი შეწყვეტა ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში.
  • ჰორმუზის სრუტის გახსნა და ირანული გადაზიდვების წინააღმდეგ საზღვაო ბლოკადის მოხსნა.
  • ირანის სუვერენიტეტის ორმხრივი აღიარება.
  • ირანული ნავთობის ექსპორტისთვის შეზღუდვების მოხსნა და გაყინული აქტივების ხელმისაწვდომობა.

გარდა ამისა, დოკუმენტი ითვალისწინებს რეგიონული პარტნიორების მიერ ირანის რეკონსტრუქციისა და ეკონომიკური განვითარებისთვის 300 მილიარდი დოლარის გამოყოფას.

ირანის ვალდებულებები

თეირანი თანახმაა, უზრუნველყოს ჰორმუზის სრუტეში უსაფრთხო კომერციული მიმოსვლა. ირანი ასევე ადასტურებს, რომ არ აპირებს ბირთვული იარაღის შექმნას და მზადაა, მოლაპარაკებები დაიწყოს ურანის გამდიდრების პროგრამის მომავალზე.

პოლიტიკური გამოწვევები

მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლება შეთანხმებას გამარჯვებად ნათლავს, შიდა პოლიტიკური წნეხი იზრდება. ირანელი კონსერვატორები და რევოლუციური გვარდიის წევრები შიშობენ, რომ ბირთვულ საკითხებზე კომპრომისები შესაძლოა 2015 წლის „ღალატის“ განმეორებად იქცეს.

პარლამენტის სპიკერი მოჰამად ბაღერ ყალიბაფი ცდილობს, შეთანხმება მკაცრი რიტორიკით შეფუთოს, რათა დაარწმუნოს საკუთარი ბაზა, რომ ეს არ არის დათმობა. თუმცა, ყველაზე რთული საკითხები — ბირთვული ობიექტების ბედი და გამდიდრებული ურანის მარაგი — ჯერ კიდევ გადაუჭრელია.

მომდევნო 60 დღე გადამწყვეტი იქნება. თუ თეირანი ვერ მიაღწევს ბალანსს შიდა პროპაგანდასა და რეალურ დიპლომატიურ კომპრომისებს შორის, არსებობს საფრთხე, რომ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ჩაიშალოს და კონფლიქტი კვლავ გამწვავდეს.