აშშ-სა და ირანს შორის მიღწეული შეთანხმება, რომელიც 100-დღიანი დაპირისპირების დასრულებას ისახავს მიზნად, საერთაშორისო ასპარეზზე „გარიგების გარიგებად“ ფასდება. თებერვლის ბოლოს დაწყებული საომარი მოქმედებების შემდეგ, მხარეები 60-დღიან მოლაპარაკებების პროცესს იწყებენ.

შეთანხმების ოფიციალური დოკუმენტი, რომელსაც ჟენევაში პარასკევს მოაწერენ ხელს, ჯერჯერობით არ გასაჯაროებულა. თუმცა, არსებული ინფორმაციით, შეთანხმება არ ეხება ფუნდამენტურ უთანხმოებებს, რომლებიც კონფლიქტის მიზეზი გახდა.

ირანული სააგენტო Mehr-ის ცნობით, გეგმა ითვალისწინებს 60-დღიან ვადას ბირთვული პროგრამისა და 440 კილოგრამი გამდიდრებული ურანის მარაგის საკითხების მოსაგვარებლად. ამავე ცნობით, პროცესის პარალელურად, ირანის გაყინული აქტივებიდან 24 მილიარდი დოლარის განთავისუფლებაა მოსალოდნელი, რასაც ვაშინგტონი ოფიციალურად არ ადასტურებს.

რა დარჩა მოლაპარაკებების მიღმა?

მნიშვნელოვანია, რომ მოლაპარაკებების დღის წესრიგიდან ამოღებულია ირანის სარაკეტო პროგრამა და რეგიონში მოკავშირე შეიარაღებული დაჯგუფებების მხარდაჭერის საკითხი. ეს იმ ფონზე ხდება, როდესაც აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეი დი ვენსი აცხადებს, რომ შეთანხმება ბირთვული ინსპექტორების დაბრუნებას და მარაგების განადგურებას გულისხმობს.

თეირანი ამ საკითხებს ჯერჯერობით არ ადასტურებს და აცხადებს, რომ დეტალური მოლაპარაკებები პარასკევის ხელმოწერის შემდეგ დაიწყება. ექსპერტების შეფასებით, ვაშინგტონისა და თეირანის პოზიციებს შორის არსებული უფსკრული კვლავ უზარმაზარია.

ნდობის კრიზისი და ეკონომიკური ბერკეტები

ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მთავარი გამოწვევა ნდობის აღდგენაა. ირანისთვის ბირთვული პროგრამა რეჟიმის გადარჩენის სტრატეგიულ გარანტიად რჩება, ხოლო ვაშინგტონი ცდილობს თეირანის შესაძლებლობები „მკაცრად სამოქალაქო“ ფარგლებში მოაქციოს.

სტრატეგიული მრჩეველი მანელი მირხანი მიიჩნევს, რომ შეთანხმება მხოლოდ ჩარჩო დოკუმენტია და არა საბოლოო გადაწყვეტა. მოლაპარაკებების პროცესში ირანი ეცდება, ეკონომიკური შეღავათები წინასწარ მიიღოს, რათა დააზღვიოს თავი ვაშინგტონის შესაძლო უკანდახევისგან, რაც დასავლელ პოლიტიკოსებში შეშფოთებას იწვევს.

ამ ეტაპზე, ჰორმუზის სრუტის გახსნა და ნავთობის ფასების კლება გლობალური ბაზრებისთვის დადებით სიგნალად იქცა. თუმცა, ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ ომის შემდგომი აღდგენა და ბირთვული ობიექტების სტატუსის დადგენა კიდევ უფრო რთული პროცესი იქნება, ვიდრე თავად ცეცხლის შეწყვეტა.