შეერთებულმა შტატებმა და ირანმა საომარი მოქმედებების დასრულების შესახებ შეთანხმებას მიაღწიეს. მხარეები პარასკევს მემორანდუმის გაფორმებას გეგმავენ, რაც, ოფიციალური პირიების განცხადებით, ორ ქვეყანას შორის არსებული სამხედრო დაპირისპირების დასრულებას ნიშნავს.

დონალდ ტრამპი და მისი ადმინისტრაციის წევრები შეთანხმებას „სტრატეგიულ გამარჯვებად“ ნათლავენ. ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა Fox News-თან საუბარში აღნიშნა, რომ შეთანხმების გამოცხადებისთანავე ნავთობის ფასების კლება დაიწყო, რაც რეგიონში „ახალი ერის“ დასაწყისის წინაპირობაა.

რა ვიცით შეთანხმების შესახებ?

მიუხედავად ოპტიმისტური განცხადებებისა, დოკუმენტის კონკრეტული პირობები ჯერ კიდევ გასაჯაროებული არ არის. ცნობილია, რომ:

  • შეთანხმება ითვალისწინებს ცეცხლის შეწყვეტას ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში.
  • აღდგება საზღვაო მიმოსვლა ჰორმუზის სრუტეში.
  • მოიხსნება აშშ-ის საზღვაო ბლოკადა ირანის პორტებზე.

ირანული მხარე აცხადებს, რომ მემორანდუმი მხოლოდ 60-დღიანი მოლაპარაკებების პროცესის დასაწყისია. ამ პერიოდში მხარეებმა უნდა განიხილონ ირანის ბირთვული პროგრამის ბედი და სანქციების მოხსნის დეტალები. აშშ-ის ოფიციალური პირები ხაზს უსვამენ, რომ სანქციების მოხსნა არ იქნება მყისიერი და დამოკიდებული იქნება ირანის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე.

კრიტიკა და კითხვები

დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენლები შეთანხმების შინაარსს ეჭვის თვალით უყურებენ. კონგრესმენმა სეთ მოულტონმა შეთანხმებას „ტრამპის მიერ ირანის ლიდერისთვის ჩაბარებული კაპიტულაციის დოკუმენტი“ უწოდა.

კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ომმა, რომელიც 28 თებერვალს დაიწყო, ვერ მიაღწია მთავარ მიზნებს — ირანის რეჟიმის შეცვლასა და ბირთვული პროგრამის სრულ განადგურებას. ომის შედეგად დაიღუპა 14 ამერიკელი სამხედრო, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 100 მილიარდ დოლარზე მეტი დაიხარჯა.

რობერტ მალიმ, რომელიც ობამას ადმინისტრაციის პერიოდში ირანთან ბირთვული მოლაპარაკებების მთავარი ფიგურა იყო, აღნიშნა, რომ შეთანხმება ირანის ბირთვული პროგრამის შესახებ სავარაუდოდ ისევ გადაიდება და უფრო რთული მოსაგვარებელი იქნება, ვიდრე ომამდე იყო.

თავად დონალდ ტრამპმა New York Times-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ თუ აგვისტომდე ბირთვულ შეთანხმებას ვერ მიაღწევენ, ის მზადაა ირანზე თავდასხმები განაახლოს.