აშშ-ის კონგრესმა დაიწყო მუშაობა კანონპროექტზე, რომელიც ვაშინგტონსა და თელ-ავივს შორის სამხედრო თანამშრომლობის მასშტაბებს რადიკალურად გაზრდის. 2027 წლის „ეროვნული თავდაცვის ავტორიზაციის აქტის“ (NDAA) ფარგლებში შეტანილი 224-ე ნაწილი, სახელწოდებით „აშშ-ის და ისრაელის თავდაცვითი ტექნოლოგიების თანამშრომლობის ინიციატივა“, მიზნად ისახავს ორ ქვეყანას შორის ტექნოლოგიური და სამხედრო ბაზების ერთიან სტრუქტურაში გაერთიანებას.

რა იცვლება თავდაცვის სფეროში?

ინიციატივა ითვალისწინებს თავდაცვის მდივნის მიერ სპეციალური ოფიციალური პირის დანიშვნას, რომელიც უზრუნველყოფს ორმხრივი სამხედრო ძალისხმევის სინქრონიზაციას. ეს გულისხმობს კვლევებს, ტესტირებას, ინდუსტრიულ თანამშრომლობას და თავდაცვითი ტექნოლოგიების ერთობლივ განვითარებას.

პრიორიტეტულ მიმართულებებს შორისაა:

  • უნილატერალური სისტემების საწინააღმდეგო ტექნოლოგიები (საჰაერო, საზღვაო და სახმელეთო);
  • მიწისქვეშა საფრთხეებთან და გვირაბებთან ბრძოლის მექანიზმები;
  • სარაკეტო და საჰაერო თავდაცვის სისტემები;
  • ხელოვნური ინტელექტი, კვანტური მანქანური სწავლება და კიბერუსაფრთხოება.

ინსტიტუციური „ჩაკეტვა“

ექსპერტები მიუთითებენ, რომ ეს ნაბიჯი სცდება ტრადიციულ სამხედრო დახმარებას და გულისხმობს ორ ქვეყანას შორის სამხედრო ინფრასტრუქტურის ღრმა ინტეგრაციას. ლონდონის კინგს კოლეჯის უსაფრთხოების კვლევების ლექტორის, მარკ ჰილბორნის თქმით, ეს ინიციატივა ქმნის „ჩაკეტვის“ (lock-in) ეფექტს, სადაც ორმხრივი სამხედრო განვითარება იმდენად იქნება გადაჯაჭვული, რომ მომავალი ადმინისტრაციებისთვის ამ პროცესის შეცვლა ან შეწყვეტა რთული იქნება.

კრიტიკოსები, მათ შორის კონგრესმენი თომას მასი, აცხადებენ, რომ ეს ნაბიჯი ამცირებს პოლიტიკურ კონტროლს თავდაცვით კავშირებზე და უსაფრთხოების პოლიტიკის განუყოფელ, სტრუქტურულ ნაწილად აქცევს ისრაელთან თანამშრომლობას.

პოლიტიკური დაძაბულობა და საზოგადოებრივი აზრი

ინიციატივა განიხილება აშშ-ში ისრაელის მიმართ საზოგადოებრივი მხარდაჭერის კლების ფონზე. „ინსტიტუტ გლობალ აფეირსის“ კვლევის თანახმად, ამერიკელების მხოლოდ 16% უჭერს მხარს ისრაელისთვის იარაღის მიწოდებას დამატებითი შეზღუდვების გარეშე. აღსანიშნავია, რომ ოპოზიცია გაჩნდა როგორც დემოკრატების, ისე რესპუბლიკელების ნაწილში.

მიუხედავად ამისა, პროექტის ლობირება აქტიურად მიმდინარეობს. ექსპერტების შეფასებით, თუ კანონპროექტი დამტკიცდა, ეს გახდება აბრაამის შეთანხმებების გაგრძელება, რაც ისრაელს რეგიონში დომინანტური სამხედრო და ტექნოლოგიური ჰაბის სტატუსს გაუმყარებს.