საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა მხარი დაუჭირა საკანონმდებლო პაკეტს, რომელიც მედიასაშუალებების ფინანსურ მონიტორინგს მნიშვნელოვნად ამკაცრებს. „ქართული ოცნების“ მიერ ინიცირებული ცვლილებები მიზნად ისახავს ტელეკომპანიების მიერ მიღებული „არაკანონიერი“ უცხოური დაფინანსების აღკვეთას და მის კონფისკაციას.

რა იცვლება კანონმდებლობაში?

ახალი პროექტის მიხედვით, თუ მაუწყებელი მიიღებს კანონით აკრძალულ უცხოურ სახსრებს, მარეგულირებელ ორგანოს — კომუნიკაციების კომისიას — ექნება უფლება, დააჯარიმოს კომპანია და მოსთხოვოს მიღებული თანხის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადარიცხვა. იმ შემთხვევაში, თუ ტელევიზია ნებაყოფლობით არ შეასრულებს აღნიშნულ გადაწყვეტილებას, თანხის ამოღებას ეროვნული აღსრულების ბიურო უზრუნველყოფს.

ამასთან, კანონპროექტი აფართოებს კომუნიკაციების კომისიის წვდომას საბანკო ინფორმაციაზე. მარეგულირებელს მიენიჭება უფლება, სასამართლოს გზით გამოითხოვოს როგორც თავად მაუწყებლების, ისე მათი პირდაპირი თუ არაპირდაპირი სპონსორების საბანკო მონაცემები. უარის შემთხვევაში, კომისია უფლებამოსილი იქნება ინფორმაცია პირდაპირ საფინანსო ინსტიტუტებისგან მიიღოს.

გამონაკლისი ნიშური არხებისთვის

2025 წლის გაზაფხულზე ამოქმედებული მკაცრი შეზღუდვების მიუხედავად, რომლებიც ქართულ მაუწყებლებს უცხოური გრანტებისა და შემოწირულობების მიღებას უკრძალავს, ხელისუფლება გარკვეულ დათმობაზე მიდის. ცვლილებების თანახმად, ე.წ. „სპეციალიზებული“ მაუწყებლები, რომლებიც პოლიტიკურ და საინფორმაციო საქმიანობას არ ეწევიან, აკრძალვისგან გათავისუფლდებიან.

ეს კატეგორია მოიცავს არხებს, რომლებიც ორიენტირებულნი არიან სპორტულ, საგანმანათლებლო, კულტურულ თუ გასართობ კონტენტზე. მათ უფლება ექნებათ, მიიღონ დაფინანსება უცხოელი დონორებისგან გრანტების, სპონსორობისა და თანადაფინანსების ფორმით. თუმცა, კანონპროექტში მკაფიოდ არ არის გაწერილი ის კრიტერიუმები, რომლითაც განისაზღვრება, თუ რომელი არხი ჩაითვლება „სპეციალიზებულად“.

რატომ გახდა საჭირო ცვლილებები?

ინიციატორების განმარტებით, აღნიშნული ზომები აუცილებელია იმ სქემების წინააღმდეგ საბრძოლველად, რომელთა მეშვეობითაც მედიასაშუალებები აკრძალულ უცხოურ დაფინანსებას შუამავლებისა და აფილირებული სტრუქტურების გამოყენებით იღებენ. მოსალოდნელია, რომ პარლამენტი კანონპროექტს პლენარულ სხდომაზე უახლოეს პერიოდში კენჭს უყრის.