აშშ-ის კონგრესში წარდგენილი 2027 წლის თავდაცვის კანონპროექტი შესაძლოა ორ ქვეყანას შორის სამხედრო თანამშრომლობის ახალ ეტაპს დაუდოს საფუძველი. კანონპროექტის 224-ე ნაწილი, რომელიც „აშშ-ის და ისრაელის თავდაცვითი ტექნოლოგიების თანამშრომლობის ინიციატივას“ ეხება, მიზნად ისახავს ორი ქვეყნის იარაღის წარმოებისა და კვლევითი ბაზების მჭიდროდ გადაჯაჭვას.

რა იცვლება თანამშრომლობაში?

დღემდე აშშ-ის დახმარება ისრაელისადმი ძირითადად ფინანსური ტრანზაქციებითა და სამხედრო დახმარებით შემოიფარგლებოდა. ახალი კანონპროექტი კი ითვალისწინებს აშშ-ის თავდაცვის მდივნის მიერ სპეციალური „აღმასრულებელი აგენტის“ დანიშვნას, რომელიც უშუალოდ კოორდინაციას გაუწევს ორ ქვეყანას შორის ტექნოლოგიურ გაცვლას.

თანამშრომლობა მოიცავს შემდეგ მიმართულებებს:

  • იარაღის ერთობლივი კვლევა და წარმოება;
  • სამხედრო სისტემებისა და მონაცემთა ბაზების ინტეგრაცია;
  • ხელოვნური ინტელექტის, დრონების და კიბეროპერაციების განვითარება.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ყოფილი მაღალჩინოსანი ჯოშ პოლი აცხადებს, რომ აღნიშნული კანონი ისრაელს ამერიკულ ტექნოლოგიებზე უპრეცედენტო წვდომას მისცემს. მისი თქმით, ეს პროცესი აშშ-ის სამხედრო ჯაჭვში ისრაელის ტექნოლოგიების ინტეგრაციას გამოიწვევს, რაც ისრაელს ამერიკის თავდაცვით პრიორიტეტებზე სერიოზულ გავლენას მიანიჭებს.

პოლიტიკური კონტექსტი

ინიციატივას მხარს უჭერენ როგორც რესპუბლიკელები, ასევე დემოკრატები, რაც პროექტის დამტკიცების მაღალ ალბათობაზე მიუთითებს. თუმცა, კანონპროექტი საკამათოდ მიიჩნევა ახლო აღმოსავლეთში ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების ფონზე. მიმდინარე წელს აშშ-ისა და ისრაელის ერთობლივმა სამხედრო ოპერაციამ ირანის წინააღმდეგ 5-კვირიანი საომარი მოქმედებები გამოიწვია.

ამასთან, ისრაელი საერთაშორისო სასამართლოში გენოციდის ბრალდებების საქმესთან დაკავშირებით ზეწოლას განიცდის. მიუხედავად ამისა, აშშ-ის კანონმდებლობა კვლავ ავალდებულებს ვაშინგტონს, დაიცვას ისრაელის „თვისებრივი სამხედრო უპირატესობა“ რეგიონში. ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ სურს, 10 წელიწადში ისრაელმა აშშ-ის სამხედრო დახმარებაზე დამოკიდებულება დაასრულოს, რაც შესაძლოა სწორედ ინდუსტრიული ინტეგრაციისკენ გადადგმული ნაბიჯი იყოს.