დიდი ბრიტანეთის მთავრობა სოციალური მედიის სივრცეში რადიკალურ ცვლილებებს გეგმავს. პრემიერ-მინისტრ კირ სტარმერის განცხადებით, 2027 წლის გაზაფხულიდან ქვეყანაში 16 წლამდე მოზარდებისთვის სოციალური ქსელების გამოყენება აიკრძალება. ეს ნაბიჯი მიზნად ისახავს ბავშვების უსაფრთხოების გაძლიერებას და ტექნოლოგიური გიგანტების გავლენის შემცირებას.

ახალი წესების აღსასრულებლად, პლატფორმები ვალდებულნი იქნებიან, დანერგონ ასაკის გადამოწმების მკაცრი მექანიზმები. ეს ნიშნავს, რომ ნებისმიერი ახალი ანგარიშის შექმნისას მომხმარებელს მოუწევს დაამტკიცოს, რომ 16 წელს ზემოთ არის. ეს პროცედურა, სავარაუდოდ, პირადობის მოწმობის ატვირთვას ან სახის სკანირებას (face scan) მოიცავს.

გამონაკლისი ვრცელდება უკვე არსებულ ანგარიშებზე, თუმცა ახალი მომხმარებლებისთვის ანონიმურობა ფაქტობრივად უქმდება. კანონმდებლობა ეხება ისეთ პლატფორმებს, როგორიცაა Instagram, TikTok, Facebook, YouTube და X. შეტყობინებების აპლიკაციები, როგორიცაა WhatsApp და Signal, ამ ეტაპზე რეგულაციების მიღმა რჩება.

უსაფრთხოების რისკები და კრიტიკა

დამოუკიდებელი ექსპერტები და კონფიდენციალურობის დამცველები მთავრობის ამ გადაწყვეტილებას სკეპტიკურად უყურებენ. მათი თქმით, ასაკის გადამოწმების მეთოდები ადვილად გვერდის ავლითია, ხოლო პირადობისა და ბიომეტრიული მონაცემების შეგროვება კიბერუსაფრთხოების ახალ რისკებს ქმნის.

იორკის უნივერსიტეტის კიბერუსაფრთხოების სპეციალისტი დოქტორი სიამაკ შაჰანდასტი აღნიშნავს, რომ მსგავსი სისტემები ხშირად მხოლოდ „შესრულებულ თეატრს“ ჰგავს. ამასთან, Open Rights Group-ის წარმომადგენლები აფრთხილებენ მოსახლეობას, რომ პირადობის დოკუმენტების დაუბეგრავ კომპანიებში გაგზავნა პერსონალური მონაცემების გაჟონვის საფრთხეს ზრდის.

VPN-ის ეფექტი და გლობალური კონტექსტი

ბრიტანეთის მთავრობის წინაშე დგას გამოწვევა VPN-სერვისების სახით, რომლებიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, ასაკობრივ შეზღუდვებს გვერდი აუარონ. მიუხედავად იმისა, რომ ავსტრალიამ მსგავსი რეგულაციები უკვე დანერგა, კვლევებმა აჩვენა, რომ მოზარდების დიდმა ნაწილმა შეზღუდვების შემდეგაც განაგრძო სოციალური ქსელების გამოყენება.

ბრიტანული მხარე აცხადებს, რომ დამატებით შეზღუდვებს დაუწესებს ისეთ ფუნქციებს, როგორიცაა პირდაპირი ტრანსლაციები (livestreaming) და უცნობი პირების მხრიდან ბავშვებთან კონტაქტი. ასევე, რეგულაციები შეეხება AI-ჩატბოტებს, რომლებიც „რომანტიკულ კომპანიონებს“ სიმულირებენ – მათთვის 18+ ასაკობრივი ზღვარი სავალდებულო გახდება.