აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია ევროპაში ნატო-სთვის განკუთვნილი სამხედრო აქტივების მნიშვნელოვან შემცირებას გეგმავს. New York Times-ის ინფორმაციით, ვაშინგტონი მიზნად ისახავს რესურსების გადამისამართებას ახლო აღმოსავლეთისა და აზიის რეგიონებისკენ.

ამერიკული მხარე გეგმავს ევროპაში განლაგებული F-16 და F-15E გამანადგურებლების რაოდენობის 150-დან 100-მდე შემცირებას. ასევე, საზღვაო დაზვერვის თვითმფრინავების რაოდენობა 26-დან 15-მდე შემცირდება, ხოლო საჰაერო საწვავის გადამზიდავი რვა თვითმფრინავი სრულად იქნება გაყვანილი.

სამხედრო ყოფნის მასშტაბური ცვლილება

გარდა საჰაერო ძალებისა, აშშ ევროპიდან გაიყვანს ავიამზიდს, სარაკეტო შეიარაღების მქონე წყალქვეშა ნავს და რამდენიმე საბრძოლო ხომალდს. ასევე, ევროპული თავდაცვისთვის გამოყოფილი ორი ბომბდამშენი ჯგუფიდან ერთი სხვა რეგიონში გადანაწილდება.

ნატო-ს ოფიციალური პირები ამ ცვლილებებს „გრძელვადიანი მდგრადობის“ კონტექსტში განიხილავენ. ალიანსის პრესსპიკერმა, ელისონ ჰარტმა განაცხადა, რომ ეს ნაბიჯი ამცირებს დამოკიდებულებას ერთ მოკავშირეზე და წარმოადგენს ნატო-ს შიდა სტრუქტურულ ცვლილებას.

უსაფრთხოების გამოწვევები

აშშ-ის მხრიდან სამხედრო რესურსების შემცირება ხდება იმ დროს, როდესაც ევროპა რუსული სამხედრო საფრთხეების ფონზე უსაფრთხოების გაძლიერებაზეა ორიენტირებული. ნატო-ს უმაღლესმა მოკავშირე სარდალმა, გენერალმა ალექს გრინკევიჩმა ბერლინის ავიაშოუზე განაცხადა, რომ ალიანსი ახალი გზების ძიებას იწყებს.

„ჩვენ უნდა გავამახვილოთ ყურადღება ისეთ საშუალებებზე, რომელთა შეძენა და განლაგება სწრაფად შეგვიძლია. ეს ეხება შორ მანძილზე მოქმედ ცეცხლსასროლ სისტემებსა და დრონებს,“ — აღნიშნა გრინკევიჩმა.

პრეზიდენტი ტრამპი არაერთხელ გააკრიტიკა ნატო-ს წევრი ქვეყნები და მოუწოდა მათ, თავდაცვითი ხარჯები მშპ-ის 3.5%-მდე გაზარდონ. მისი თქმით, ევროპული სახელმწიფოები ზედმეტად ეყრდნობიან ამერიკულ დაცვას.

სიტუაცია განსაკუთრებით დაძაბულია ივლისში დაგეგმილი ნატო-ს სამიტის წინ, რომელიც თურქეთში გაიმართება. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო ამ შეხვედრას ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვანს უწოდებს, სადაც მრავალი საკითხი უნდა დაზუსტდეს.