კლიმატის გლობალური დათბობის შესაჩერებლად მეცნიერები სულ უფრო ხშირად საუბრობენ სოლარულ გეოინჟინერიაზე. იდეა ვულკანური ამოფრქვევების ბუნებრივ მექანიზმს ეფუძნება: როდესაც ვულკანი ატმოსფეროში გოგირდის დიოქსიდს ფრქვევს, წარმოიქმნება ნაწილაკები, რომლებიც მზის სხივებს უკან, კოსმოსში აირეკლავს. შედეგად, დედამიწის ტემპერატურა დროებით იკლებს.

ამჟამად ჩიკაგოს უნივერსიტეტის „კლიმატური სისტემების საინჟინრო ინიციატივა“ (CSEi) მუშაობს იმ კონკრეტულ ტექნოლოგიებზე, რაც ამ პროცესის განხორციელებისთვისაა საჭირო. ჯიმ ფრანკე და მისი გუნდი ქმნიან სპეციალური საჰაერო ხომალდების კონცეფციებს, რომლებსაც მაღალ ატმოსფერულ ფენებში, დაახლოებით 20 კილომეტრის სიმაღლეზე, მასალების გადატანა და გაფრქვევა შეეძლებათ.

რატომ არის ეს რთული?

კომპიუტერული სიმულაციები, რომლებიც გეოინჟინერიის ეფექტურობას ადასტურებს, რეალურ გამოწვევებს ხშირად უგულებელყოფს. რეალობა კი ასეთია:

  • არ არსებობს შესაბამისი ტიპის საჰაერო ხომალდი, რომელსაც საჭირო ტვირთის ასეთ სიმაღლეზე ატანა შეუძლია.
  • უცნობია, როგორ უნდა მოხდეს მასალის ზუსტი დისპერსია ისე, რომ ის ნაწილაკებად იქცეს და არ დაილექოს.
  • პრაქტიკულად არ გვაქვს ინფრასტრუქტურა — აეროპორტები, საწვავის გადამუშავების ობიექტები და მონიტორინგის სისტემები.

არაკომერციული ორგანიზაცია „Reflective“-ის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ მხოლოდ პოლარულ რეგიონებში 0.1°C-ით ტემპერატურის შემცირების მცდელობაც კი მილიარდობით დოლარის ინვესტიციას და მინიმუმ ათწლიან მზადებას მოითხოვს. 2024 წლის ანალიზის მიხედვით, სრულფასოვანი პროგრამის ამუშავება 35 მილიარდ დოლარამდე დაჯდება.

ეთიკური დილემა

მეცნიერთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ასეთი კვლევები სახიფათოა. ჯენი სტივენსი, მეითუნის უნივერსიტეტის პროფესორი, აცხადებს, რომ ტექნოლოგიური წინსვლა ზრდის ალბათობას, ვინმემ ეს მეთოდი ნაადრევად და არასწორად გამოიყენოს. გეოინჟინერიის შედეგები პლანეტის სხვადასხვა რეგიონისთვის შესაძლოა ფატალურიც კი აღმოჩნდეს.

თუმცა, მომხრეები ამბობენ, რომ „დაბრმავებულად“ მოქმედებას ჯობს, ახლავე ვიცოდეთ ყველა რისკი და შესაძლებლობა. კლიმატის კრიზისის გამწვავებასთან ერთად, შესაძლოა, კაცობრიობა იძულებული გახდეს, ამ გზას მიმართოს, ამიტომ მეცნიერული ბაზის მომზადება აუცილებელი ნაბიჯია.